Android app on Google Play iPhone app Download from Windows Store

 

तीन मुले 109

दिवाळी
दिवस जात होते. दु:खाचा विसर काळामुळे पडतो. हळूहळू दु:खाची तीव्रता कमी होते. मधुरीचे दु:ख कमी झाले. मधून मधून मंगाची तिला आठवण येई. परंतु आता ती एकसारखी रडत बसत नसे. मोलमजुरी करी. मुलांना सांभाळी. असे चालले होते आणि दिवाळीचा सण जवळ येत होता. त्या सणाने मधुरीला पुन्हा एकदा खूप दु:ख झाले. ती दोन वर्षापूर्वीची दिवाळी तिला आठवली. तिने सोन्याचा हात भाजला होता आणि मंगा गोरामोरा झाला होता. त्यामुळेच परदेशात जावयाला तो अधीर झाला होता. दारिद्र्याची चीड त्यामुळेच त्याला फार आली होती. परंतु तो आज नाही. दारिद्र्य दूर करण्यासाठी गेला. परंतु आज घरात अधिकच दारिद्र्य होते. मुलांचे कपडे फाटले होते. ती ते शिवी व त्यांना ठिगळे लावी; परंतु त्या चिंध्या पाहून तिला वाईट वाटे.

‘आई, आम्हांला नवीन कपडे कर.’ रुपल्या म्हणाला.
‘माझा सदरा फाटला आहे.’ सोन्या म्हणाला.
‘आपल्याजवळ पैसे नाहीत सोन्या.’ ती म्हणाली.
‘आम्हांला मुले हसतात.’ रुपल्या म्हणाला.

‘तू आण कोठून तरी पैस.’ सोन्याने सांगितले.
‘पैशाचे का बाळ झाड असते?’ ती म्हणाली.
‘आम्हांला नाही माहीत. नवीन आंगरखा दे म्हणजे झाले.’ रुपल्या बोलला.

मुले गेली बाहेर. परंतु मधुरीला खिन्न वाटले. काय या जीवनात राम, असे तिला वाटले, निराशा पसरली. तिला काही सुचेना इतक्यात बुधा आला. हसत हसत आला. जणू संगीत आले; प्रकाश चाला, आशा आली.

‘ये बुधा! ये.’ ती म्हणाली.
‘बरेच दिवसांनी आलो.’ तो म्हणाला.
‘का नाही मध्यंतरी आलास?’
‘वरचेवर आलो तर बरे दिसणार नाही म्हणून नाही आलो.’

‘येत जा रे बुधा. मला दूसरे कोण आहे? हल्ली मंगाची फार फार आठवण येते. दिवाळी आली. लोकांकडे पणत्या लावतील. दिवे लावतील; परंतु माझ्या घरी अंधार आहे. माझ्या कपाळी शोक आहे. माझ्या झोपडीत सारी वाण आहे. मंगा असता तर ही झोपडी फुललेली, आनंदाने भरलेली दिसती. पण कोठे गेला तो माझा पूर्णचंद्र? कोठे गेला माझा सूर्यनारायण? मंगा फुले तोडी व माझ्या केसांत घाली. त्या एका दिवाळीचे वेळेस त्याने असेच केले. मी रागावले त्याचेवर, म्हटले मी का आता लहान आहे? तीन मुलांची आई झाल्ये. तर त्याला वाईट वाटले. मंगा मनाचा मऊ होता. मंगाला थट्टासुध्दा सहन होत नसे. बुधा, का रे माझा मंगा गेला? माझे बाळ जिवंत नाही जन्मले. त्याच वेळेस माझ्या मनात चर्र झाले. काही तरी पुढे वाईट आहे असे वाटले. मधूनमधून मनाला वाटे की मंगाचे कदाचित हे शेवटचेच दर्शन असेल. बुधा, फार वाईट वाटते मला. तू येत जा. लोक म्हणोत वाटेल ते.’

तीन मुले

पांडुरंग सदाशिव साने
Chapters
तीन मुले 1
तीन मुले 2
तीन मुले 3
तीन मुले 4
तीन मुले 5
तीन मुले 6
तीन मुले 7
तीन मुले 8
तीन मुले 9
तीन मुले 10
तीन मुले 11
तीन मुले 12
तीन मुले 13
तीन मुले 14
तीन मुले 15
तीन मुले 16
तीन मुले 17
तीन मुले 18
तीन मुले 19
तीन मुले 20
तीन मुले 21
तीन मुले 22
तीन मुले 23
तीन मुले 24
तीन मुले 25
तीन मुले 26
तीन मुले 27
तीन मुले 28
तीन मुले 29
तीन मुले 30
तीन मुले 31
तीन मुले 32
तीन मुले 33
तीन मुले 34
तीन मुले 35
तीन मुले 36
तीन मुले 37
तीन मुले 38
तीन मुले 39
तीन मुले 40
तीन मुले 41
तीन मुले 42
तीन मुले 43
तीन मुले 44
तीन मुले 45
तीन मुले 46
तीन मुले 47
तीन मुले 48
तीन मुले 49
तीन मुले 50
तीन मुले 51
तीन मुले 52
तीन मुले 53
तीन मुले 54
तीन मुले 55
तीन मुले 56
तीन मुले 57
तीन मुले 58
तीन मुले 59
तीन मुले 60
तीन मुले 61
तीन मुले 62
तीन मुले 63
तीन मुले 64
तीन मुले 65
तीन मुले 66
तीन मुले 67
तीन मुले 68
तीन मुले 69
तीन मुले 70
तीन मुले 71
तीन मुले 72
तीन मुले 73
तीन मुले 74
तीन मुले 75
तीन मुले 76
तीन मुले 77
तीन मुले 78
तीन मुले 79
तीन मुले 80
तीन मुले 81
तीन मुले 82
तीन मुले 83
तीन मुले 84
तीन मुले 85
तीन मुले 86
तीन मुले 87
तीन मुले 88
तीन मुले 89
तीन मुले 90
तीन मुले 91
तीन मुले 92
तीन मुले 93
तीन मुले 94
तीन मुले 95
तीन मुले 96
तीन मुले 97
तीन मुले 98
तीन मुले 99
तीन मुले 100
तीन मुले 101
तीन मुले 102
तीन मुले 103
तीन मुले 104
तीन मुले 105
तीन मुले 106
तीन मुले 107
तीन मुले 108
तीन मुले 109
तीन मुले 110
तीन मुले 111
तीन मुले 112
तीन मुले 113
तीन मुले 114
तीन मुले 115
तीन मुले 116
तीन मुले 117
तीन मुले 118
तीन मुले 119
तीन मुले 120
तीन मुले 121
तीन मुले 122
तीन मुले 123
तीन मुले 124
तीन मुले 125
तीन मुले 126
तीन मुले 127
तीन मुले 128
तीन मुले 129
तीन मुले 130
तीन मुले 131
तीन मुले 132
तीन मुले 133
तीन मुले 134
तीन मुले 135
तीन मुले 136
तीन मुले 137
तीन मुले 138
तीन मुले 139
तीन मुले 140
तीन मुले 141
तीन मुले 142
तीन मुले 143
तीन मुले 144
तीन मुले 145
तीन मुले 146
तीन मुले 147
तीन मुले 148
तीन मुले 149
तीन मुले 150
तीन मुले 151
तीन मुले 152
तीन मुले 153
तीन मुले 154
तीन मुले 155
तीन मुले 156
तीन मुले 157
तीन मुले 158
तीन मुले 159
तीन मुले 160
तीन मुले 161
तीन मुले 162
तीन मुले 163