Android app on Google Play iPhone app Download from Windows Store

 

क्रीडाखंड अध्याय ८

श्रीगणेशाय नमः । श्रीसरस्वत्यै नमः ।

श्रीगुरुभ्योनमः । श्रीक्षेत्रपालाय नमः ।

जयजयाजी गजानना । भवभयगजपंचानना । अज्ञानतिमिरनाशकब्रध्ना । मनोरंजना सुखाब्धे ॥१॥

जेणे तव स्मरण आदरले । तेणे संसारभय सदा जिंकिले । त्यासि तू दाऊनि निजपाउले । संकट हरिले तयाचे ॥२॥

श्रोते परिसा सावधान । कूमकंधरांचा वध करून । विजयी जाहला कश्यपनंदन । भवभंजन जगदात्मा ॥३॥

ऐकोनि कूपकंधराचे निधन । देवांतक नरांतक करिती रुदन । तव पुढे कर जोडून । असुरत्रय म्हणती तया ॥४॥

अंधक आणि अंभोधर । तिसरा तुंगनामे असुर । म्हणती तुझ्या वैरियांचा संहार । आम्ही करणार निश्चये ॥५॥

त्यांची ऐकोनि ऐसी वाणी । त्याते गौरविले वस्त्रभरणी । ते असुर निघाले तेथुनी । आले नगरी काशीपतीच्या ॥६॥

असुरमाया अतिदुर्धर । अंधके पाडिला अंधकार । दिवसा लोपविला दिनकर । निशा घोर दाटली हो ॥७॥

जन दीपिका प्रज्वाळुनी । कार्ये करिती कष्टे करुनी । जिवलग कंठी मिठी घालुनी । रमती कामिनी आनंदे ॥८॥

चोरांस वाटला अत्यंत तोष । कर्मठांचा हरपला हर्ष । म्हणती मांडला प्रळय विशेष । प्रकाश निःशेष हरपला ॥९॥

अंभोसुरे माया केली । पर्जन्यवृष्टी वर्षू लागली । तेणे पीडा अत्यंत घडली । जनालागी तेधवा ॥१०॥

गजशुंडावत मेघ प्रचंड । वायू सुटला अतिउदंड । वृक्ष उन्मळोनि अखंड । नगरावरी कोसळती ॥११॥

कडकडोनी पडती चपला । जनासि प्रळय वोढवला । माय न वोळखे पुत्राला । स्त्रिया पतीला नोळखती ॥१२॥

नगरी जाहला हाहाःकार । रुदन करिती नारीनर । आठवोनिया सर्वेश्वर । धावा करिती मरणभये ॥१३॥

ऐसा महोत्पात पाहून । कृपेने द्रवला भगवान । मग एक विस्तीर्ण वट उत्पन्न । करूनि द्विजरूप धरियेले ॥१४॥

वटावरी होवोनि पक्षी । असुरांची तेव्हा माया लक्षी । आपण बैसोनिया वृक्षी । पक्ष पसरी अत्यद्भूत ॥१५॥

पक्षवाते झडपोनिया । मेघ उडवी निरसी माया । प्रकाश पडला तेणे राया । सावधान पाहतसे ॥१६॥

तव वटारूढ पक्षी देखिला । राजा प्रजांसह वृक्षातळी आला । म्हणे हा भगवंते पाठविला । रक्षणाला आमुचे की ॥१७॥

स्वकीय माया नाश पावता । असुर धावले दोघे तत्वता । पर्वतप्राय शरीरता । जाहला पाहाता पक्षी त्याची ॥१८॥

तुंग होवोनि विस्तीर्ण पर्वत । सपक्ष नगरावरी झेपावत । हे पाहोनिया पक्षिनाथ । काय करिता जाहला ॥१९॥

अंधक आणि अंभोसुर । याते चरणी धरोनि सत्वर । चंचुपुटे पर्वत थोर । धरोनिया उडाला ॥२०॥

गगनी पक्षी घाली फेरे । तेणे दैत्य जाहले घाबरे । अंग करपले दिनकर करे । गेले पुरे प्राण त्यांचे ॥२१॥

प्रेते असुरांची पृथ्वीवरी । टाकिता जाहला भक्तकैवारी । तेणे वनोपवने चुर्ण सत्वरी । होती झाली तेधवा ॥२२॥

असुरांचा करोनि नाश । गुप्त जाहला तेव्हा जगदीश । पुन्हा धरोनि महोत्कट वेष । बालकांमाजी क्रीडतसे ॥२३॥

मृत्यु पावता ते असुर दुर्धर । पुष्पे वर्षती सुरवर । विनायकाचा स्तव अपार। करिते जाहले कौतुके ॥२४॥

राजा पावोनि परमानंद । पूजिता जाहला आनंदकंद । नाहीच जाहला कोठे जलद । जन प्रमोद पावले ॥२५॥

अंभोसुराचे उडाले मस्तक । ते त्याचे सदनी पडले देख । ते पाहोनिया परमदुःख । पितृजननी पावली ॥२६॥

पाहोनिया पुत्राचे शिर । राक्षसी करी शोक थोर । म्हणे जेणे सकळ सुरवर । क्षणमात्रे जिंकिले ॥२७॥

देवांतक आणि नरांतक । राज्यी स्थापिले जेणे देख । तो आजि कैसा मरणोन्मुख । जाहला कौतुक हेच जगी ॥२८॥

आठवोनिया त्याचे गुण । राक्षसी शोक करी दारुण । ह्रदयी हाणोनिया पाषाण । शोकार्णवी निचेष्टित पडे ॥२९॥

तिशी म्हणती सखीजन । व्यर्थ का करिसी रुदन । याचे उत्तरकार्य करून । करी सार्थक चतुरे गे ॥३०॥

त्यांची ऐकता ऐसी वाणी । उठोन बैसली राक्षसराणी । ते मस्तक तैलात टाकुनी । कपटाचारे राहाटली ॥३१॥

म्हणे याचा जेणे वध केला । त्याचा सुड पाहिजे घेतला । तुम्ही रक्षण करा या शिराला । अतिप्रयत्‍ने करोनिया ॥३२॥

तेथून राक्षसी निघाली । अदितीरूप तेव्हा नटली । काशीपतीचे नगरी आली । ती देखिली राजपत्नीने ॥३३॥

कपटवेषे जाहली रमणी । तीते अवलोकिता कामिक जनी । म्हणती ऐसी दुजी कामिनी । न देखो नयनी सृष्टिमध्ये ॥३४॥

तीते पाहोनि राजकांता । पुढे सामोरी धावली तत्वता । कर धरोनि ती कपटी वनिता । नेती जाहली अभ्यंतरी ॥३५॥

राजपत्नी म्हणे वो साजणी । महत्पुण्ये पाहिले तूते तरुणी । विनायकाचे प्रसंगी करुनी । माझे सदनी येणे तुझे ॥३६॥

धन्यधन्य तू देवमाता । काय वर्णावे तुझे सुता । विनायक जाहला रक्षिता । नानासंकटी आम्हाप्रती ॥३७॥

विनायक नव्हे सखे मानव । तुझे उदरी देवाधिदेव । पावोनिया पुत्रत्व भाव । सुतवैभव दावितो तूते ॥३८॥

येरी म्हणे वो राजकांते । आता आणोनि भेटवी त्याते । न साहवे त्याचे वियोगाते । म्हणोनि येथे पातले ॥३९॥

विनायकासि पाचारुनी । म्हणती वाट पाहे तुझी जननी । महोत्कट बालकांसह येउनी । पाहे नयनी कपटी माता ॥४०॥

विनायक येऊनि धावत । तिचे कंठी मिठी घालित । ह्रदयी तिणे आलिंगिला सुत । प्रेम अद्भुत न साहे तिशी ॥४१॥

अदिती म्हणे विनायका । निष्ठुर कैसा रे तू बालका । मजवाचोनिया राहिलासि निका । मज पारखा होवोनिया ॥४२॥

तुझे वियोगाची न साहे बाधा । म्हणोनि सोडोनि गृहधंदा । भेटू पातले रे आनंदकंदा । प्राणमर्यादा सोडोनिया ॥४३॥

प्रेमाश्रु सुटले नयनी । मग विषभरित लाडू त्यासि देउनी । वारंवार त्यासि आलिंगोनी । रगडू पाहे विनायका ॥४४॥

येरू तिशी देऊनि आलिंगन । चुरोन टाकी तिची मान । तेणे मूर्च्छा दाटली तिजलागुन । निद्रार्णवी पहुडली ॥४५॥

तल्पकावरी करी शयन । पुढे पहुडला कश्यपनंदन । तिणे वटारोनिया नयन । सोडिले प्राण तेधवा ॥४६॥

जन म्हणती रे बाळका । माता मृत्यु पावले विनायका । येरू हासोनिया देखा । ऊठता जाहला तिजपासुनि ॥४७॥

तव असंभाव्य पसरले प्रेत । राजा आला तेथे धावत । म्हणती चुकला मोठा अनर्थ । कपटार्थ न कळला इचा ॥४८॥

मग तिची खंडे करुनी । जन जाळिते जाहले नेउनी । पुष्पे वर्षती सुधापानी । विनायकावरी आनंदे ॥४९॥

मिळोनिया नागरिकजन । येऊनि विनविती रायालागुन । म्हणती आमचे घरी कश्यपनंदन । पूजार्थ पाठवोन देईजे ॥५०॥

तव तेथे पातले । सनकसनंदन वैष्णव भले । ते येता राये देखिले । मग धरिले चरण त्यांचे ॥५१॥

अर्चोनिया पूजोपचार । राजा विनवी जोडोनि कर । आजि केले पवित्र घर । पदरजे आपुलिया ॥५२॥

ते म्हणती गा नरनायक । तुझे घरी क्रीडतो विश्वव्यापक । ते पाहु आलो कौतुक । कश्यपतोक भेटवी आम्हा ॥५३॥

मग राये पाचारिले विनायकाशी । तो घेऊनि संगे बाळकाशी । भक्षित पातला मोदकोशी । माखिले अंगासि क्षीरोदन ॥५४॥

ऐसे पाहोनिया विपरित । ऋषि म्हणती हा ब्राह्मण सुत । अनाचारी राजान्न भक्षित । शुचिर्भूत असेना ॥५५॥

ऐसे ऐकता त्याचे वचन । विनायक बोले सुहास्य वदन । तुम्ही त्यागोनिया स्वर्गस्थान । काय म्हणोनि येथे आला ॥५६॥

तव पातले नागरिक जन । ते विनविती तयालागुन । तू येवोनिया आमचे सदन । हे भगवान पवित्र करी ॥५७॥

त्या नगरी एक ब्राह्मण । शुक्लवृत्तिने करी पोषण । तेणे पाचारोनि अंगनारत्न । आनंदोन सांगे तिशी ॥५८॥

ग्रामस्थ जनांचे घरोघरी । पूजार्थ येतो वीरजारी । तुवा राखावी तयारी । करीन पूजा मी त्याची ॥५९॥

वल्लभाची आज्ञा ऐकून । पतिव्रता बोले मधुर वचन । आपण दरिद्री साहित्यहीन । तया लागोन काय द्यावे ॥६०॥

षड्रस अन्ने घरोघरी । पूजा करिती राजोपचारी । तो येथे कैसा संतोषेल वीरजारी । आमचे घरी आजि पै ॥६१॥

ऋषि म्हणे वो मानिनी । हे वर्म तू न जाणसी मनी । विदुरा घरी कैवल्यदानी । प्रीती करोनि जेविला गे ॥६२॥

दुर्योधनपूजा राजोपचारे । त्यागोनिया सर्वेश्वरे । कण्या भक्षोनिया विदुरघरे । धन्य साचार केली तेणे ॥६३॥

देव एक भावाचा भुकेला । आणखी नावडे गे तयाला । निजभक्तांपासी सदा गुंतला । वश जाहला भाविकांशी ॥६४॥

जो एक चराचर व्यापक । तो हा जाणे विनायक । त्याचे पूजन सखे सार्थक । होय अलोलिक संसारी ॥६५॥

ऐसी उपदेशूनिया स्वकीय ललना । पाचारोनि आणिले कश्यपनंदना । देऊनिया तृणासना । पाद्याचमना समर्पिले ॥६६॥

भावचंदन सुमन माळा । तेणे घातल्या प्रभूचे गळा । धूपदीपन ये वेळा । अर्पिता जाहला प्रीतीने ॥६७॥

पुढे मांडोनिया पर्ण । द्रवीभूत कण्या अर्पण । करिता संतोषला भगवान । भाव पाहोनिया तयाचा ॥६८॥

घटघता कण्याप्राशन । प्रीतीने करोनिया भगवान । त्याचे करी संसारमोचन । कर्मबंधन छेदोनिया ॥६९॥

हस्तमुख प्रक्षाळुनी । शुष्कामलक वरी भक्षुनी । संतृप्त जाहला कैवल्यदानी । हे जनी ऐकोनिया ॥७०॥

जन बोलती परस्परे । आम्ही पाचारितो आदरे । वंचूनिया आमुची घरे । केले साजिरे शुक्लगृह ॥७१॥

आम्ही केली षड्रस अन्ने । ती नावडती याचिया मने । दारिद्र घरी संतोषाने । केले भोजन ययाने ॥७२॥

शुक्लगृही पूजा घेउनी । महोत्कट पातला राजसदनी । तेथे अवघे जन येउनी । विनवोनिया पाचारिती ॥७३॥

देवोनिया ढेकर । जनास म्हणे अदितीकुमर । माझे पूर्ण जाहले उदर । घरोघर जेऊ कैसा ॥७४॥

जन म्हणती देवाधिदेवा । आता आग्रह कदा न करावा । आमचे घरी येऊनि द्यावा । संतोष ठेवा बहुसाल ॥७५॥

रथशिबिकातुरंगगज । दारी दाटले समाज । हे पाहूनिया गणराज । काय करिता जाहला ॥७६॥

धरोनिया असंख्य रूपे । वाहनी आरूढला साक्षेपे । घरोघरी चालता गणाधिपे । सनकसनंदनी अवलोकिले ॥७७॥

विनायकाच्या असंख्य मूर्ती । घरोघरी पुजा घेती । हे पाहोनिया आश्चर्य करिती । सनकसनंदन तेधवा ॥७८॥

म्हणती हा पूर्णावतार । याचे लीलेचा न कळे पार । आम्ही मायामय पामर । हा सर्वेश्वर न जाणू ॥७९॥

होता अवनीवर भार । हा धरोनिया अवतार । पालण करी चराचर । कृपासागर जगदात्मा ॥८०॥

असंख्यात विनायकमूर्ती । पाहाता ब्रह्मानंदी जाहली स्थिती । ऋषि जिकडे पाहती । भासे तिकडे विनायक ॥८१॥

दाहीदिशा भरोनि उरला । चराचरी व्याप्त जाहला । ते पाहती आपणाला । तो स्वये विनायकचि भासती ॥८२॥

जागृतीस्वप्नसुषुप्ती । अवस्थामाजी विनायक पाहती । पुढे उभा गणपती । दोन्ही युवती समवेत ॥८३॥

माथा शोभती दूर्वाकुर । सर्वांगी चर्चिला दिव्य सिंदूर । कटिवेष्टित पादोदर । भालावर अर्धशशी ॥८४॥

उभारोनिया वरदकर । सुहास्य वदने लंबोदर । पाहता ऐसा करुणाकर । ऋषीश्वर आनंदले ॥८५॥

चरणी घालोनि लोटांगण । स्तवने तोषविती गजकर्ण । पुनःपुनः धरिती चरण । मुखी स्मरण विस्तारती ॥८६॥

प्रसन्नमुखे गजानन । वरद बोले अभयवचन । तुम्हास मी येथून । कदा बंधन करीना ॥८७॥

नांदेल अखंड स्वरूपस्थिती । स्मराल सदा मच्चरण चित्ती । ऐसे बोलोनि गणपती । अदृश्यगती पावला ॥८८॥

ऐसे विनायक महिमान । पाहता चकित ऋषीचे मन । अनंतरूपे धरून । घेतसे अर्चन नगरींचे ॥८९॥

घरोघरी आनंदकंद । पूजिता जाहला ब्रह्मानंद । भाग्य जनाचे अमर्याद । वर्णिता न वर्णवे सहस्त्रास्या ॥९०॥

दीनानाथ करुणासिंधू । भवभयपीडा त्रस्तबंधू । निजजनकैरवविधू । मायिका बोधून न कळे त्याचा ॥९१॥

धन्यधन्य तो काशीपती । ज्याचे मंदिरी परब्रह्मस्थिती । न कळे त्याची सुकृतगती । जेणे गणपती वश केला ॥९२॥

श्रोते परिसा सावधान । पुढे शमीपूजा महिमान । व्यासास सांगे कमलासन । आनंदवर्धन गणेशकथा ॥९३॥

जयजयाजी विश्वपाळका । निजजनमायापाशच्छेदका । करुणार्णवा अघहारका । विनायका तू जगत्पती ॥९४॥

स्वस्ति श्रीगणेशप्रतापग्रंथ । श्रीगणेशपुराणसंमत । क्रीडाखंड रसभरित । अष्टमोध्याय गोड हा ॥९५॥

अध्याय ॥८॥ ओव्या ॥९५॥

अध्याय आठवा समाप्त

श्री गणेश प्रताप

भगवान दादा
Chapters
प्रस्तावना
अध्याय १
अध्याय २
अध्याय ३
अध्याय ४
अध्याय ५
अध्याय ६
अध्याय ७
अध्याय ८
अध्याय ९
अध्याय १०
अध्याय ११
अध्याय १२
अध्याय १३
अध्याय १४
अध्याय १५
अध्याय १६
अध्याय १७
अध्याय १८
अध्याय १९
अध्याय २०
अध्याय २१
अध्याय २२
क्रीडाखंड अध्याय ४
क्रीडाखंड अध्याय ५
क्रीडाखंड अध्याय ६
क्रीडाखंड अध्याय ७
क्रीडाखंड अध्याय ८
क्रीडाखंड अध्याय ९
क्रीडाखंड अध्याय १०
क्रीडाखंड अध्याय ११
क्रीडाखंड अध्याय १२
क्रीडाखंड अध्याय १३
क्रीडाखंड अध्याय १४
क्रीडाखंड अध्याय १५
क्रीडाखंड अध्याय १६
क्रीडाखंड अध्याय १७
क्रीडाखंड अध्याय १८
क्रीडाखंड अध्याय १९
क्रीडाखंड अध्याय २०
क्रीडाखंड अध्याय २१
क्रीडाखंड अध्याय २२
क्रीडाखंड अध्याय २३
क्रीडाखंड अध्याय २४
क्रीडाखंड अध्याय २५
क्रीडाखंड अध्याय २६
क्रीडाखंड अध्याय २७
क्रीडाखंड अध्याय २८
क्रीडाखंड अध्याय २९
क्रीडाखंड अध्याय ३०
क्रीडाखंड अध्याय ३१
क्रीडाखंड अध्याय ३२
क्रीडाखंड अध्याय ३३
क्रीडाखंड अध्याय ३४