Android app on Google Play iPhone app Download from Windows Store

 

क्रीडाखंड अध्याय १०

श्रीगणेशाय नमः । श्रीसरस्वत्यै नमः । श्रीगुरुभ्यो नमः । श्रीक्षेत्रपालाय नमः ।

जयजय श्रीमंगलमूर्ती । विघ्नहरण ही तुझी कीर्ती । सत्य करूनिया निगुती । कथा चालवी आपली पुढे ॥१॥

व्यासास म्हणे नाभियोनी । पार्वती संभव मोक्षदानी । अवतरोनिया मेदिनी । भाररहित केली तेणे ॥२॥

दुरासदाचे मस्तकावरी । एक पाद अद्यापवरी । ठेऊनिया भक्तकैवारी । वाराणसीचे द्वारी उभा असे ॥३॥

भस्मासुराचा सुत । दुरासदनामे विख्यात । तेणे तप केले बहुत । वाढली वारुळे अंगावरी ॥४॥

त्याच्या तपाचे महाक्लेश । पाहोनिया अपर्णेश । प्रसन्न होवोनिया जगदीश । द्यावया वरास पातला ॥५॥

दैत्य काढोनि वारुळातून । पुर्णावयव त्याते करून । मग म्हणे वरदान । दुर्गारंजन ते काळी ॥६॥

दैत्य म्हणे देवाधिदेवा । भक्तवत्सला मृडानीधवा । तवपदलाभ ह्रदयी द्यावा । कदा न व्हावा पराजय ॥७॥

सुरासुर नरकीटक । पशुपक्ष्यादि जीव अनेक । त्यापासोनिया मृत्यु देख । मजलागोनि न व्हावा ॥८॥

त्रैलोक्याचे वैभवाते । मी वागवावे आपुले हाते । तयासि बोलिजे गौरीकांते । ऐक तूते सांगतो की ॥९॥

जेव्हा रहाटशील अमर्यादेन । तेव्हा शक्ती तेजसाकरून । तुझे करील रे भवमोचन । येरवी विजयी सर्वदा ॥१०॥

ठेऊनि वरदकर मस्तकी । अदृश्य जाहला पिनाकी । दुरासद विजयी भूलोकी । होवोनि नाकी प्रवेशला ॥११॥

दर्प पाहोनि तयाचा । स्त्रिदशांसह पुलोमजेचा । नाथ पळोनि जाता दैत्याचा । पती आत प्रवेशला ॥१२॥

सर्व देवांचे पदाधिकार । दैत्य स्थापोनि चालवी असुर । दिग्गज पालटी महावीर । दैत्ये तेव्हा स्थापियेले ॥१३॥

भविष्य जाणोनि मधुसूदन । क्षीरसागरी गेला निघून । इंदिराअंकी शिर ठेऊन । करिते जाहले शयनाते ॥१४॥

दिव्यवस्तू दिव्यांगना । नागकन्या मनुजांगना । उत्तमोत्तम रत्ने नाना । दैत्यवरे संग्रहिली ॥१५॥

नाहीच केला वीर त्रिभुवनी । दुरासद बैसला सिंहासनी । गर्जना करी तेक्षणी । कर जोडोनि सचीव पुढे ॥१६॥

अमात्यास म्हणे दैत्यपती । आपण वश केली सर्व जगती । त्रिभुवनीची वैभवस्थिती । माझे ठायी प्रवर्तली ॥१७॥

अमात्य म्हणती तुझे बोल । सर्व भासती आम्हास फोल । अवनीवरी खंड अमोल । काशीक्षेत्र न जिंकिले तू ॥१८॥

वाराणशी जिंकशील जरी । सर्वजेता होशील तरी । मग सुखवैभव संसारी । जन्मवरी भोगशील ॥१९॥

ऐसे ऐकता त्याचे वचन । दैत्य उठला हुंकारुन । चातुरंग सेना घेऊन । काशी भुवनी प्रवेशला ॥२०॥

येता ऐकोनिया दैत्य सबळ । काशी टाकोनिया पयःफेनधवळ । केदारी वसवी तेव्हा स्थळ । निजवस्तीसी शंकर पै ॥२१॥

सांब जाता काशीतून । आत मांडी सिंहासन । त्रिभुवनी विजयी होऊन । राज्य करी दुरासद ॥२२॥

स्वपराक्रमाचा अभिमान । होता राहटे अधर्मान । विहित कर्मे उच्छेदुन । असत्कर्मै चालवी ॥२३॥

स्वाहास्वधाकार वर्जित । मेदिनी जेव्हा म्लान होत । देव तेव्हा बुभुक्षित । होवोनि अशक्त दीन सदा ॥२४॥

अधर्म मातला अवनीवरी । दैत्यी भ्रष्टविल्या पतिव्रता नारी । ब्राह्मणगाई मारोनि करी । अमरारी अनर्थाते ॥२५॥

कापे थरारे अवनी । म्लानमुख सर्व सुधापानी । चतुराननाप्रति वंदुनी । दुःख निवेदनी प्रवर्तले ॥२६॥

अमर म्हणती परमेष्ठी । आता किती दिवस असावे कष्टी । रक्ष रक्ष आम्हा संकटी । येऊ दे पोटी दया तुझे ॥२७॥

आसुवे भरोनिया नयन । देव उभे कर जोडून । त्यास म्हणे कमलासन । उपाय येथून करितो मी ॥२८॥

सुरांसह कमलासन । शिवशक्तीपासी येऊन । स्तविता जाहला कर जोडून । दुःख मना होवोनिया ॥२९॥

जयजय जगज्जननी । सकल ब्रह्मांड कटाहयोनी । आदिमाया तु भवानी । जनीविजनी सर्व तू ॥३०॥

त्रिभुवनी स्त्रियांचे वेष जितुके । तू नटोनि दाविशी कौतुके । अंबे तुझी न जाणो कौतुके । भक्तपालके नगात्मजे ॥३१॥

सौभाग्यसिंधूची पूर्ण लहरी । अनाथनाथे त्रिपुरसुंदरी । तूचि इंदिरा शचि गौरी । कालशर्वरी तूचि पै ॥३२॥

तूचि अवघे करोनि जग । नांदविसी तूचि सुरंग । अंबे तुझा पावता अपांग । तुटे संग संसारींचा ॥३३॥

तुझी न होता कृपा गोमटी । आम्ही संसारी होतो कष्टी । तुझे सत्तेने पूर्ण सृष्टी । जीवनपृष्ठी नांदते की ॥३४॥

ऐकोनि देवांची प्रेमळ स्तुती । प्रसन्न जाहली आदिशक्ती । म्हणे प्रसन्न तुम्हाप्रती । मनोगती पावाल पै ॥३५॥

देव अंबेचा वर पाऊनी । मग विधीचे आज्ञेकरुनी । स्तविते जाहले सुधापानी । बहुधापानी दाटोनिया ॥३६॥

जयजयाजी अप्रमेया । भक्तरक्षका महाकाया । वेदसारा गुणमया । नये आयामाया तुझी ॥३७॥

तुचि जगाचा एक कारण । तूचि याचे करिसी रक्षण । अंती याचा नाश गजकर्ण । कर्ता तूचि निश्चये ॥३८॥

आम्ही तुझे सदा सेवक । आज्ञावंदनी असता देख । दैत्यभये पावतो दुःख । हे का गजमुखा न कळे तूते ॥३९॥

उन्मत्त दैत्य दुरासद । तेणे गांजिले त्वद्भक्तवृंद । हे तू न जाणशी आनंदकंद । विरला प्रमोद साधूचा ॥४०॥

राहिले त्वद्भक्तांचे भजन । राहिले वेदविहितविधान । स्वाहास्वधावषट्‌कारहीन । अवनीतळ जाहले ॥४१॥

अवनी जाते रसातळाला । धावे धावे का भक्तपाळा । ऐसे स्तवन ऐकता ते वेळा । नभोवाणी गर्जतसे ॥४२॥

आता तुमचे सरले क्लेश । शिवशक्तीपासोन मी जगदीश । उत्पन्न होवोनिया नाश । असुरांचा करीन हो ॥४३॥

गोब्राह्मणाचे करीन अवन । तुमची तुम्हास पदे देईन । अधर्माते उच्छेदुन । सद्धर्म स्थापीन अवनीवरी ॥४४॥

ऐसी ऐकोन नभोवाणी । लक्षू धावले शूलपाणी । तव त्याचे अंतःकरणी । चंचलत्व दिसेना ॥४५॥

ध्यानस्थ पाहता महादेव । अंबेपासी येऊनि देव । दावोनिया दीनभाव । वर्तमान निवेदिती ॥४६॥

सुरवरांचे क्लेश पाहुनी । संतप्त जाहली तेव्हा भवानी । क्रोधे श्वासोच्छ्‌वास टाकुनी । हुंकारोनि गर्जत ॥४७॥

तिचे नासाश्रोत्रनयन । त्यापासोन जाहले उत्पन्न । ब्रह्मांडाचे करणार दहन । अमोघ तेज तेधवा ॥४८॥

ते तेज पावले दिव्यगती । उत्पन्न जाहली विनायक मूर्ती । दशबाहू आयुधे हाती । प्रभा जगती न साहे ॥४९॥

किरीटकुंडले रत्नजडित । स्कंधी व्याल यज्ञोपवीत । भाळी कस्तुरीटिळक शोभत । मोदक हातात साजिरा ॥५०॥

चरणी गर्जती दिव्यनूपुरे । पाहता निजभक्तांचे मन मुरे । देव गर्जती जयजयकारे । मंगल तुरे वाजविती ॥५१॥

करिता मंगलमूर्तीचा स्तव । जयजयाजी देवाधिदेव । तुझे न जाणो आम्ही वैभव । एक नाव जाणतो तुझे ॥५२॥

तू निर्गुण निराकार । सच्चिदानंद सर्वेश्वर । तुझेनि व्याप्त चराचर । आम्ही अमर अंश तुझे ॥५३॥

विनायकस्वरूप जग पावन । आज पाहती आमुचे नयन । धन्य आम्ही देवजन । तुज लागून पाहतो ॥५४॥

करिता कोटि वर्षे तप । तू न दिसशी गणाधिप । सुकृत न गणे आमचे अमुप । म्हणोनि तुजसी अवलोकितो ॥५५॥

अंबा पाहोनि त्या आत्मजा । स्ववती जाहली हिमनगजा । देवाधिदेवा महाराजा । मत्तनुजा सर्वात्मया ॥५६॥

ज्याचा न कळे वेदा पार । तेणे माझे गृही अवतार । धरोनि म्हणावी माझा कुमर । सर्वेश्वर जगदात्मा ॥५७॥

ऐसे परी ती गौरी । प्रशंसा जेव्हा तयाची करी । तेव्हा विनायक नमोन झडकरी । बोले उत्तरी मंजूळपणे ॥५८॥

करावया सत्पक्ष पालन । नासावया दनुजालागुन । करावया तुमचे सेवन । जाहलो उत्पन्न जगदंबे ॥५९॥

आता माते सांगशील काज । ते मी करीन गणराज । ऐकोनिया देव सहज । आत्मदुःखा निवेदिती ॥६०॥

पुत्रासि हैमवती निज वाहन । देती जाहली पंचानन । वरी विनायक आरूढोन । करी गर्जना भयंकर ॥६१॥

घेवोनिया देवसेना । विनायक पातला असुरभवना । त्याची ऐकोनिया भीमगर्जना । भस्मासुरनंदना भय वाटे ॥६२॥

तेणे करोनिया तयारी । येवोनि लोटला देवांवरी । शस्त्रास्त्रे घेवोनिया करी । परस्पर वैरी मारिती ॥६३॥

दुरासदास म्हणे विनायक । मूर्खा व्यर्थ का मरशी देख । तुझा गर्व अलोलिक । आता उतरीन दानवेशा ॥६४॥

तुवा पूर्वी देव जिंकिले । हे तो येथे कदा न चले । शरण मला येऊनि भले । करी आपुले दैत्याधमा ॥६५॥

हासोनि बोले दुरासद । कारे करिसी व्यर्थ वाद । तुझे छेदीन शिरसारविंद । जाय पळोनी येथुनी ॥६६॥

अरे बाळका बाळभावे । बोलसी ते म्या न मानावे । आता तू येथून जावे । घरी क्रीडावे बाळकांशी ॥६७॥

विनायक म्हणे रे चावटा । घेऊनि आलो वीरवृत्तीचा वाटा । किती बोलसी वटवटा । हो सावध युद्ध करी ॥६८॥

ऐसे वदता परस्पर । मल्लयुद्ध आरंभी सत्वर । घाय हाणिती निष्ठुर । देह संहार करू पाहती ॥६९॥

विनायके दुरासद उचलोनी । भूमीसि टाकिला आपटोनी । दैत्य पडला मूर्च्छा येउनी । निचेष्टित मुहूर्तवरी ॥७०॥

सावध होवूनि दैत्यपती । जाऊनि बैसला रथावरती । धनुष्यबाण घेऊनि हाती । शर निगुती सोडीतसे ॥७१॥

लक्षानुलक्ष शर सोडी । विनायक परशूने तोडी । लाविल्या बाणाच्या परवडी । दैत्य सेना भयत्रस्त ॥७२॥

विनायक बाणाचे घाय निष्ठुर । दैत्यांचा जाहला बहुत संहार । हे देखोनि दुरासद वीर । अग्न्यस्त्र सोडीतसे ॥७३॥

त्याचे करावया शमन । जलदास्त्र सोडिले विनायकान । तेणे करोनि वह्निशमन । दैत्य सेना वाहातसे ॥७४॥

वातास्त्र सोडोनि दैत्यपती । नाहीच करी मेघाप्रती । चंडवाते देवांप्रती । उडवू वाहे क्षणमात्रे ॥७५॥

विनायके पर्वतास्त्र सोडिले । लक्षानुलक्ष नग कोसळले । तेणे दैत्य चूर्ण जाहले । पळू लागले दशदिशा ॥७६॥

दैत्य सोडिले रौद्रास्त्र । त्यावरे विनायक ब्रह्मास्त्र । सोडिता दैत्य अनेक शस्त्र । देवावरी टाकीतसे ॥७७॥

ऐसे युद्ध घोरांदर । करोनि युद्धी व्हावे समोर । भोजन करून येतो मी ॥७८॥

नगरी प्रवेशला दैत्यपती । सेना घेऊनि सेनापती । लक्षोनिया विनायकाप्रती । शस्त्रसंभार वर्षतसे ॥७९॥

रणी एकला पार्वतीनंदन । दैत्यवीर आले बहुत धाऊन । हे पाहता जगज्जीवन । रूपे धरी षट्‍पंचशत ॥८०॥

अष्टबाहू दशभुज । षट्‌हस्त तेजःपुंज । रूपे नटला पार्वतीज । नानावहनी आरूढला ॥८१॥

वर्षू लागला शरभार । तेणे संव्हारिले अनेक असुर । कोणाचे तुटले चरणकर । होवोनि खटार पडले किती ॥८२॥

जाहला असुरांचा संहार । वाहू लागला शोणितपुर । परतोनि आला दैत्येश्वर । रणभूमीवर तेधवा ॥८३॥

तव सकल चमू जाहली मृत । पाहोनि डचकला भस्मासुरसुत । म्हणे कैसे घडले हे अद्भुत । जाहला अंत महावीरा ॥८४॥

कोठे गेले माझे बळ । किंवा दैव जाहले प्रतिकूळ । शिववचन आठवले तत्काळ । म्हणे वेळ तीच आता ॥८५॥

काय शक्तीच्या तेजाचे बळ । हा ग्रासू पातला मज काळ । प्राणभये दैत्य तत्काळ । पळता जाहला दिगंतरी ॥८६॥

त्यासि पाहे नगजासुत । पळता घालोनिया हात । धरोनि आणी अवचित । जाहला भ्रांत दैत्यपती ॥८७॥

मनी विचारी अपर्णासुत । पराङमुख न वधवा निश्चित । आणि शिव वर आहे अद्भुत । देवाहून मरण नाही तूते ॥८८॥

यास्तव यासि रक्षावे संन्निध । विनायक म्हणे रे मदांध । करीत नाही तुझा वध । धरी पद मस्तकावरी ॥८९॥

विराटरूपे जगदीश्वर । एक पद ठेवी मस्तकावर । काशीपुरीचे लक्षोनि द्वार । तेथे असुर स्थापिला ॥९०॥

आपण तेथे वक्रतुंड । होऊनि राहिले अखंड । भवभय हारी उदंड । अद्यापवरी जगदात्मा ॥९१॥

षट्‌पंचाशत गणेशमूर्ती । अद्याप काशीत विराजती । दर्शनमात्रे पूर्ण होती । भक्तमनोरथ सर्वदा ॥९२॥

विजयी जाहला पार्वतीकुमर । देव वर्षती पुष्पसंभार । करोनिया जयजयकार । परस्पर भेटती ते ॥९३॥

हे आख्यान करिता पठण । त्याचे तुटे भवबंधन ।सर्व विघ्ने होऊनि शमन । सुख भोगिती संसारी ॥९४॥

जयजयाजी विश्वपती । पार्वतीनंदना गणपती । तुझी न कळे अद्भुतकीर्ती । मंदमती म्हणोनिया ॥९५॥

पुढे बोलवी आपली कथा । तूच कर्ता एक विश्वनाथा । मज उद्धरावे अनाथनाथा । कृपा करोनि जगदीशा ॥९६॥

स्वस्ति श्रीगणेशप्रतापग्रंथ । श्रीगणेशपुराणसंमत । क्रीडाखंड रसभरित । दशमोध्याय गोड हा ॥९७॥

श्रीगजाननार्पणमस्तु ॥ अध्याय १० ॥ ओव्या ९७॥

अध्याय दहावा समाप्त ॥

श्री गणेश प्रताप

भगवान दादा
Chapters
प्रस्तावना
अध्याय १
अध्याय २
अध्याय ३
अध्याय ४
अध्याय ५
अध्याय ६
अध्याय ७
अध्याय ८
अध्याय ९
अध्याय १०
अध्याय ११
अध्याय १२
अध्याय १३
अध्याय १४
अध्याय १५
अध्याय १६
अध्याय १७
अध्याय १८
अध्याय १९
अध्याय २०
अध्याय २१
अध्याय २२
क्रीडाखंड अध्याय ४
क्रीडाखंड अध्याय ५
क्रीडाखंड अध्याय ६
क्रीडाखंड अध्याय ७
क्रीडाखंड अध्याय ८
क्रीडाखंड अध्याय ९
क्रीडाखंड अध्याय १०
क्रीडाखंड अध्याय ११
क्रीडाखंड अध्याय १२
क्रीडाखंड अध्याय १३
क्रीडाखंड अध्याय १४
क्रीडाखंड अध्याय १५
क्रीडाखंड अध्याय १६
क्रीडाखंड अध्याय १७
क्रीडाखंड अध्याय १८
क्रीडाखंड अध्याय १९
क्रीडाखंड अध्याय २०
क्रीडाखंड अध्याय २१
क्रीडाखंड अध्याय २२
क्रीडाखंड अध्याय २३
क्रीडाखंड अध्याय २४
क्रीडाखंड अध्याय २५
क्रीडाखंड अध्याय २६
क्रीडाखंड अध्याय २७
क्रीडाखंड अध्याय २८
क्रीडाखंड अध्याय २९
क्रीडाखंड अध्याय ३०
क्रीडाखंड अध्याय ३१
क्रीडाखंड अध्याय ३२
क्रीडाखंड अध्याय ३३
क्रीडाखंड अध्याय ३४