Android app on Google Play

 

क्षयरोग (टीबी) वरील औषधउपचार...

 

टीबीमुळे जगभरात दरवर्षी लाखो रुग्ण मृत्युमुखी पडतात. टीबी हा एड्स पेक्षाही भयंकर आजार आहे, कारण टीबीचा जीवाणू कित्येक काळ वातावरणामध्ये राहू शकतो व हा एक संसर्गजन्य आजार आहे, परंतु योग्य प्रकारे औषध उपचार घेतल्यावर हा आजार पूर्णपणे बरा होऊ शकतो...

क्षयरोग (टीबी) हा एक संसर्गजन्य रोग आहे जो हवेमार्फत पसरतो व तो मायक्रोबॅक्टरियम ट्यूबरक्युलोसिस या जिवाणूच्या संसर्गाने होतो.

तुम्हाला जर तीन आठवड्यांपेक्षा जास्त कालावधीपर्यंत खोकला असेल तर हि टीबीची लक्षणे असू शकतात...

तीन आठवड्यांपेक्षा अधिक काळ खोकला असणे व कफामधून रक्त पडणे, ताप येणे (खासकरून रात्रीच्या वेळी) व भूक मंदावणे क्षयरोगाची लक्षणे आहेत

क्षयरोगाचे निदान

क्षयरोगाचे निदान करण्यासाठी सतत तीन दिवस थुंकी तपासणे गरजेचे असते. ही तपासणी दिल्लीच्या राष्ट्रीय क्षयरोग-निदान केंद्रात तसेच देशात अनेक ठिकाणी असलेल्या डॉट्स टी.बी. केंद्रांमध्ये करता येते. अशा केंद्रांतील ही तपासणी पूर्णपणे मोफत असते.

तपासणीसाठी जोरदार खोकला काढून फक्त खाकरा देणे आवश्यक आहे. त्या ऐवजी लाळ दिली जात नाही हे पहा कारण लाळेच्या तपासणीतून क्षयरोगाचे निदान होऊ शकत नाही.

एड्सच्या रुग्णांमध्ये टीबी होण्याची शक्यता अधिक असते कारण या रुग्णांमध्ये रोगप्रतिकारक शक्ती कमी असते ज्यामुळे हे रुग्ण या आजाराला लगेच बळी पडतात...

लसीकरण

टी बी साठी बी सी जी ही लस उपलब्ध आहे जी जन्मतः डाव्या खांद्यावर दिली जाते...

औषधउपचार...

राष्ट्रीय क्षयरोग नियंत्रण मोहिमेअंतर्गत डॉटस् म्हणजे डायरेक्टली ऑब्झर्व्ड् ट्रीटमेंट शॉर्ट कोर्स थेट निरीक्षण अल्पकालावधी उपचार द्वारे औषध उपचार केले जातात हे उपचार प्राथमिक उपचार सेवा केंद्रात पूर्णपणे मोफत उपलब्ध आहे

या विशेष औषध उपचार पद्धतींमध्ये औषध उपचारादरम्यान रुग्णाचे थेट निरीक्षण केले जाते तसेच त्याच्या लक्षणांवर बाबत विचारपूसही केली जाते

शिवाय टीबीवरील परिणामकारक व प्रभावी औषधांचा अखंड पुरवठा केला जातो.

टीबी हा जिवाणूंमुळे होणारा आजार असल्यामुळे यामध्ये उपचारांसाठी प्रतिजैविकांचा वापर केला जातो...

क्षयरोगाच्या जिवाणूंची संख्या झपाट्याने वाढत असल्यामुळे या आजारावर वेळीच उपचार करणे गरजेचे असते शिवाय औषधांचा संपूर्ण कोर्स पूर्ण करणे गरजेचे असते

टीबी वरील औषध उपचार कालावधी जास्त असल्यामुळे  रुग्णांकडून हा संपूर्ण कोर्स पूर्ण केला जात नाही तसेच दोन ते तीन आठवड्यांपर्यंत औषध घेतल्यानंतर लक्षणे कमी होतात परंतु आजार पूर्णपणे बरा झालेला नसतो मात्र रुग्ण औषधाचा वापर मधूनच बंद करतात त्यामुळे हा आजार पुन्हा अधिक गंभीरपणे उद्भवू शकतो व यावेळी औषध विरोध परिस्थितीमुळे औषध उपचार कठीण होतात

औषध विरोध ही अशी स्थिती आहे ज्यामध्ये जिवाणू हे स्वतः मध्ये बदल घडवून आणतात ज्याद्वारे ते प्रतिजैविकांना विरोध करतात व त्यांचा त्याच्यावर काहीही परिणाम होत नाही, यामध्ये औषध उपचार खूप कठीण होऊन बसतात!

औषध विरोध परिस्थितीमध्ये वापरता यावेत यासाठी काही ठराविक औषधे हे राखीव स्वरूपात ठेवलेली आहेत..

परंतु अशी अवघड परिस्थिती येऊ नये म्हणून औषधाचा संपूर्ण कोर्स पूर्ण करून योग्य प्रकारे उपचार पूर्ण करणे गरजेचे आहे जेणेकरून क्षयरोग हा पूर्णपणे नष्ट होईल!

डॉट्सऔषध उपचारादरम्यान घ्यावयाची काळजी

सर्व औषधांचा नियमितपणे वापर करावा 

डॉक्टरांनी सांगितल्याशिवाय औषधांचा वापर बंद करू नये अगदी लक्षणे कमी झाली किंवा थांबली तरीही   औषधयोजना पूर्ण करावी

खोकताना किंवा शिंकताना तोंडावर रुमाल धरा.

वाटेल तेथे थुंकू नका.

घरीदेखील एखाद्या छोट्या खोक्यात थुंका व हे खोके झाकून ठेवा.

टीबी पूर्णपणे बरा होतो मात्र औषधांचा पूर्णपणे वापर करणे गरजेचे आहे

डॉट्स या विशेष उपचारपद्धतीचे फायदे

प्रभावी व परीणामकारक: या उपचार पद्धतीमध्ये जवळजवळ ९५% रुग्ण बरे होतात आतापर्यंत १७ लाख हुन अधिक रुग्ण पूर्णपणे बरे झाले आहेत

ही उपचार सेवा देशातील सर्व प्राथमीक आरोग्य सेवा केंद्रात पूर्णपणे मोफत उपलब्ध आहे 

या प्राथमिक उपचार केंद्रांचे जाळे संपूर्ण भारतात दूरपर्यंत पसरले आहे ज्यामुळे ही सेवा सर्वांपर्यंत पोहचते  अगदी दुर्गम भागतही!

देशातून टीबीचे निर्मूलन करण्यामध्ये या उपचारपद्धतीची महत्वाची भूमिका आहे

ही उपचार पद्धती ही पूर्णपणे मोफत आहे जी आर्थिकदृष्ट्या परवडणारी आहे.


सारांश हाच की क्षयरोग हा एक संसर्गजन्य रोग असला तरी योग्य उपचार अंतर्गत तो पूर्णपणे बरा होऊ शकतो शिवाय राष्ट्रीय क्षयरोग निर्मूलन योजनेद्वारे यावरील औषध उपचार पूर्णपणे मोफत उपलब्ध आहे गरज आहे ती रुग्णांनी जागृत होऊन योग्य प्रकारे संपूर्ण औषधांचा कोर्स पूर्ण करणे गरजेचे आहे!

(संदर्भ: के डी त्रिपाठी, विकिपीडिया, विकासपीडिया)


फार्मासिस्ट तुमच्या आरोग्यासाठी...

WE ARE PHARMACIST ALWAYS READY FOR YIUR HEALTH BETTER DRUGS FOR BETTER WORLD!


आशिष अरुण कर्ले.

गेहलोत इन्स्टिट्यूट ऑफ फार्मसी कोपरखैराने (नवी मुंबई)

ashishkarle101@gmail.

९७६५२६२९२६

 

फार्मासिस्ट तुमच्या आरोग्यासाठी...

आशिष अरुण कर्ले
Chapters
आरोग्यम धनसंपदा
कम्युनिटी फार्मसिस्ट
हॉस्पिटल फार्मसी
प्रिस्क्रिप्शन
औषधयोजनेची हाताळणी (हँडलिंग ऑफ प्रिस्क्रिप्शन)
औषधे वापरताना घ्यावयाची काळजी
औषध वितरण (Dispensing of Medicine)
फार्मासिस्टची नैतिक तत्वे (Ethics of Pharmacist)
औषधनिर्माणशास्त्र विषयक कायदे
आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय (Ministry of Health and Family Welfare)
अन्न व औषध प्रशासन महाराष्ट्र राज्य (Food and Drug Administration, Maharashtra State)
औषधयोजनेशिवाय (प्रिस्क्रिप्शनशिवाय) घेता येणारी औषधे Over The Counter Drugs (OTC Drugs)*
औषध समाप्ती तिथी/तारीख (Expiry Date)
डॉक्टरांनी थोडं समजून घ्याव
*औषधनिर्माणशास्त्र (फार्मसी) करिअरसाठी एक उत्तम पर्याय...*
रुग्णांचे अधिकार
फॅमिली फार्मसिस्ट
सेल्प मेडिकेशन
नार्को चाचणी
औषधांचे पॅकिंग
रुग्णांची व त्यांच्या नातेवाईकांची कर्तव्ये
जेनेरिक औषधे (मेडिसिन)
भारतातील आरोग्ययंत्रणा
औषधीशास्त्र (फार्माकोलॉजी)
अँटिबायोटिक (प्रतिजैविके)
फार्मसी अभ्यासक्रमातील विविध विषय
बहुऔषधी उपचार पद्धती (Polypharmacy)
कट प्रॅक्टिस वैद्यकीय क्षेत्राला लागलेला कलंक...
औषधांच्या दुष्परिणामासंदर्भातील तक्रार...
जलसंजीवनी
जागतिक लोकसंख्या दिन विशेष लेख: का फोल ठरत आहे कुटुंबनियोजन.....?
सौंदर्य प्रसाधने (Cosmetics)
घरामध्ये औषधांची हाताळणी...
भारतात का वाढत आहे सेल्फ मेडिकेशनच प्रमाण...?
औषधकोश Pharmacopoeia
मधुमेह बरा करण्यासाठी भगवद्गीता लाभदायक...
ऑनलाइन फार्मसी: समज गौरसजम
रुग्णवाहिका
२५ सप्टेंबर जागतिक
२५ सप्टेंबर जागतिक फार्मसिस्ट दिन
तुमच्या औषधांविषयी अधिक जाणून घ्या तुमच्या फार्मसिस्टना विचारा...
औषधनिर्माणशास्त्र (फार्मसी) क्षेत्रातील भारत आणि भविष्यातील माझं योगदान
सूज (Inflammation)
क्षयरोग (टीबी) वरील औषधउपचार...
एड्स: समज गैरसमज
कर्करोग (कॅन्सर)
घरी औषधे वापरताना...
परिशिष्ट: शब्दावली वैज्ञानिक वैद्यकीय/आरोग्यविषयक इंग्रजीशब्दांना पर्यायी मराठी शब्द
चित्र दालन
मन की बात
रक्तपेढी (ब्लड बँक)
२५ सप्टेंबर जागतिक फार्मसिस्ट दिन फार्मसिस्ट तुमच्या आरोग्यासाठी
जागतिक कर्करोग दिनानिमित्त निम प्रमाण व त्याचे दुष्परिणाम या विषयी जनजागृती करणारा व्हिडिओ
पावडर फॉर रिकंस्ट्युट्यूशन (पुनर्रचना औषध पूड/चूर्ण)
लग्न जुळवण्यापूर्वी रक्तगट का पहिला जातो....?
आय ड्रॉप वापरताना घ्यायची काळजी...
गर्भावस्थेत महिलांनी औषधे वापरू नये...
जेनेरिक औषधे ब्रँडेड औषधांच्या तुलनेत इतकी स्वस्त का असतात व ती ब्रँडेड औषधांप्रमाणेच परिणामकारक असतात का?
फार्मसी हे प्रोफेशन आहे,बिझनेस नव्हे!
क्लिनिकल फार्मासिस्ट
देश जिंकणार,कोरोना हारणार!
फार्मासिस्ट म्हणजे केवळ औषधविक्रेता मेडिकलवाला नव्हे! औषध तिथे फार्मासिस्ट हा हवाच!