Android app on Google Play

 

डोंबिवली साहित्य संमेलनाच्या निमित्ताने

 

डोंबिवलीत नुकत्याच झालेल्या साहित्य संमेलनातील पुस्तक प्रदर्शनात अपेक्षेएवढी विक्री झाली नाही ही बातमी वाचून वाईट वाटले. पण माझ्या मते मराठी वाचनाची आवड कमी झाली नसावी कारण मी जेव्हाही पुण्याच्या अप्पा बळवंत चौकातील एखाद्या पुस्तकांच्या दुकानात जातो तेव्हा तेथे नेहमी साहित्य रसिक वाचकांची गर्दी दिसते. तेच चित्र क्रॉसवर्ड सारख्या दुकानातही मराठी दालनात दिसते. जेव्हा पैशांची तरतूद असेल किंवा जेव्हा एखाद्या विशिष्ट विषयाबद्दल वाचनाची मनाला भूक लागली असेल तेव्हा खरा साहित्य रसिक तडक उठून दुकानात जातो आणि किमतीची पर्वा न करता पुस्तक खरेदी करतो आणि वाचतो. किमती परवडत नसतील तर लायब्ररीत जाऊन तो आपली भूक भागवतो. खरा मराठी साहित्य रसिक पूर्वी होता, आजही आहेच आणि उद्याही असणार! आणि मराठी साहित्य वाचकांची संख्याही कधी कमी होणार नाही. वाचनाची आवड कमी झाल्यासारखे वाटण्याची कदाचित इतर काही कारणे असू शकतात.

महाराष्ट्रातील काही टक्के नवीन पिढी कदाचित मराठी वाचनाकडे वळत नसावी. त्यासाठी जुन्या प्रतिष्ठित साहित्यिकांनी आणि प्रकाशकांनी आता मराठीत नवनवे विषय घेऊन लेखनाचे वेगवेगळे प्रयोग करून लिहू पाहणाऱ्या नव्या दमाच्या लेखकांना संधी देऊन त्यांना मनापासून मार्गदर्शन करायला हवे जेणेकरून नव्या पिढीच्या अपेक्षेनुसार साहित्य निर्मिती होईल आणि वाचकवर्ग नक्की वाढेल. साहित्य कशाला म्हणावे याची व्याख्या काळानुसार बदलावी आणि जास्तीत जास्त वेगेवेगळ्या प्रकारच्या लेखनाला साहित्य म्हणून दर्जा द्यावा. ती आज काळाची गरज आहे. पुस्तकांसोबतच नियमित प्रकाशित होणारी अनेक साप्ताहिके, मासिके मराठीत आहेत आणि जगावेगळी दिवाळी अंकांची परंपरासुद्धा मराठीत आहे हे विसरून चालणार नाही. तसेच इतर प्रादेशिक भाषांमधील साहित्य आणि पुस्तक प्रदर्शन विक्री यांची काय स्थिती आहे हेसुद्धा एकदा तपासून पहिले पाहिजे.

तसेच आजच्या धकाधकीच्या जीवनात पुस्तके वाचनाची पद्धत बदलली आहे. छापील पुस्तके प्रत्येक ठिकाणी सोबत घेऊन जाण्यापेक्षा मोबाईलवर ईबुक्स वाचणे कित्येकांना सोयीस्कर वाटते. म्हणजे घरचे पुस्तकांचे कपाटच आपल्यासोबत मोबाईलमध्ये घेऊन फिरू शकतो आणि एखाद्या वाचकासाठी यापेक्षा दुसरी आनंदाची गोष्ट कोणती असेल? कदाचित याचमुळे छापील पुस्तकांकडे वाचकांची गर्दी कमी झाली. पण ती गर्दी ऑनलाइन बुकस्टोरकडे वळली आहे, हे नक्की. लोकांची वाचनाची आणि ज्ञानाची भूक कधीही कमी होणार नाही. आज अनेक मराठी संकेतस्थळे विविध विषयांवरील अतिशय दर्जेदार मराठी ईबुक्स ऑनलाइन फ्री डाऊनलोड करून देत आहेत, कारण कदाचित नव्या लेखकांना प्रतिष्ठीत साहित्यिक आणि प्रकाशकांवर विश्वास राहिला नाही, आणि म्हणून ते आपली पुस्तके लाखो वाचकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी फुकट वाटतात असे समजायचे का? आणि ही पुस्तके फ्री असली तरी दर्जेदार आहेत, हे नमूद करायला हवे.

तेव्हा छापील आणि ईबुक्स साहित्यिक, प्रकाशक यांनी एकत्र येऊन मराठी वाचन संस्कृती वाढवून पुढे नेण्याची गरज आहे.

 

वाचनस्तु

Nimish Navneet Sonar
Chapters
""पुस्तके कशाला वाचायची?""
""माझा वाचक मित्र आणि मी""
"@दिवाळी अंक लेख २०१६: आम्ही सोशल सोशल!"
"# Similar Words Different Meanings"
"# महासुविचारांचा महासंग्रह"
"# शब्द शुद्धी"
"कविता संग्रह" (निसर्ग)
"कविता संग्रह" (प्रेम)
"कविता संग्रह" (राजकारण)
"कविता संग्रह" (विडंबन)
"कोडे संग्रह"
"ग्राफिटी"
"चारोळी संग्रह"
"धम्मक लाडू"
"नाही" चा महिमा!
"हलके फुलके"
[शतशब्दकथा स्पर्धा] "सृजनचौर्य"
@बॉलीवूड बाईट्स
<जगावं तरी कसं?>
4 महत्वाचे प्राणायाम
अनुभव: त्यानंतर असे झाले असेल तर
अनुभव: फसवणुकीच्या "आयडीयांपासून" सावधान!
अनुभव: सावधान!!! पुढे "माहितीचा धोका" आहे!!
कथा: अपूर्ण स्वप्न
कथा: असा डाव उलटला
कथा: आघात
कथा: जलजीवा
कथा: बाबाजार
कथा: रशियन एजंट ज्याने जगाला वाचवले
कथा: विश्वरचनेचे "अज्ञात" भविष्य
कथा: शापित श्वास
कथा: शिकारी साखळी
कथा: सवाशेर तडका
कथा: हेल्मेट
कॉमेडी: 'कोलावरी डी' चे विडंबन
कॉमेडी: 'सांगू काय' गाण्याचे विडंबन
कॉमेडी: अजब महिलांदोलन
कॉमेडी: अफलातून जाहीराती
कॉमेडी: आनंद आणि अंत
कॉमेडी: कौन बनेगा हास्यपती
कॉमेडी: क्रांतीकारी कुटुंब
कॉमेडी: गोलू गलबले
कॉमेडी: चित्रमानपत्र
कॉमेडी: दबंग बाम
कॉमेडी: धृतराष्ट्र का लैपटॉप
कॉमेडी: नको तेव्हा नको तिथे नको तेच...
कॉमेडी: पुणेरी बसमधील सूचना
कॉमेडी: फिल्मी नावांची गम्मत
कॉमेडी: मार्जारी आगलावे
कॉमेडी: मुद्राराक्षसाचे विनोद (पूर्ण संग्रह)
कॉमेडी: मेमरी लॉस
कॉमेडी: रजनीकांतचे सुपरहीट कारनामे
कॉमेडी: सरपटणारे विनोद
कॉमेडी: स्पायडरमॅनच्या जीवाची मुंबई
कॉमेडी:अशीही प्रस्तावना
गूढकथा - आग्या वेताळ
चित्रपट परीक्षणः २०१२ (एक मायावी सत्यानुभव)
चित्रपट परीक्षणः क्रिश ३
चित्रपट परीक्षणः रजनीकांतचा रोबोट
चित्रपट परीक्षण: अवतार
चित्रपट परीक्षण: मी शिवाजीराजे भोसले बोलतोय!
चित्रपट परीक्षण: हनुमान रिटर्न्स- अदभुत कल्पनाशक्ती
छोटा पडदा
टीव्ही: ई टिव्ही मराठी वरची मालिका: श्रीमंत पेशवा बाजीराव - मस्तानी
टीव्ही: मालिका- चक्रवर्तीन अशोक सम्राट!
टीव्ही: स्टार प्लस - साईबाबा : अत्युत्कृष्ट मालिका
टीव्ही: स्टार प्लसवरचे महाभारत
नटसम्राट: एक ओझरता दृष्टीक्षेप!
निमिष मूव्ही ट्वीस्ट (जरा गम्मत)
पुस्तक परीक्षण: संन्यासी ज्याने आपली संपत्ती विकली
भटकयात्रा: ठेंगोडे चे जागृत सिद्धिविनायक मंदिर
भटकयात्रा: प्रवासवर्णन पुस्तके
लेख: "अशा" चित्रपटांची "ऐशी-तैशी"
लेख: "गैर"समज!
लेख: "गॉड पार्टीकल्स​" बिग बॅन्ग थेअरी?
लेख: अक्सर जिंदा गद्दार डार्लिंग मर्डर
लेख: अध्यात्म आणि विज्ञान: तुलना योग्य की अयोग्य?
लेख: अनियंत्रित लोकसंख्यावाढ आणि भ्रष्टाचार
लेख: उलटे समीकरण घातक!
लेख: कौटुंबिक राजकारणात बैलाचा बळी!
लेख: चर्चा नको? वाद हवा??
लेख: चित्रपटांची कैची
लेख: चित्रपटातील अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य
लेख: जीवनाची गाडी!
लेख: झोपलेले बर्फ
लेख: तर्कहीन सात गोष्टी आणि त्यांचे एकच वैज्ञानिक स्पष्टीकरण?
लेख: तुलनेचा तराजू
लेख: दांभिक लोक कसे ओळखावेत?
लेख: नात्यातले लहान मोठे
लेख: निंदक असती घरा | आत्मविश्वासाचा होई कचरा ||
लेख: निसर्ग नियम आणि मानवी जीवन..!!
लेख: नेहेमीची वाट
लेख: पाश्चात्य संस्कृती- भौगोलिक की प्रतीकात्मक?
लेख: पैसोबा पुराण
लेख: पोस्टर वरचे उजवे डावे
लेख: प्रत्येक नात्याचा पाया- संवाद आणि सुसंवाद!
लेख: प्रेरणादायी प्रकाश
लेख: बसमध्ये डावीकडील स्त्रीयांची राखीव जागा
लेख: भाकरीचा चंद्र
लेख: भारत का होतोय सगळ्यात जास्त खुन्यांचा/खुनांचा व अपघातांचा देश?
लेख: भारतीय पादचारी बनणार क्रिश
लेख: भारतीय संस्कृतीची विरोधाभासी शिकवण
लेख: मराठी चित्रपटांची/मालिकांची मुलगा-सून द्वेष्टी मानसिकता
लेख: महाभारताचे जीवन सार
लेख: मानवी स्पंज आणि स्प्रिंग!
लेख: मुलगा मुलगी हक्क कर्तव्य
लेख: मुलींचे स्कार्फ आणि विरोधाभास!!!
लेख: यशाची ९ सूत्रे
लेख: यशाची प्रभावी दशसूत्री!!
लेख: यशाचे सूत्र- वॉच गॉड
लेख: रिंगटोन्सच्या राज्यात
लेख: विचार रथ सारथ्य आणि संवाद धनुष्य
लेख: विश्वातील पहिला सजीव आणि निर्जीव कोण?
लेख: श्वानत्रस्त विरुद्ध श्वानप्रेमी
लेख: संकटकाळी प्रसारमाध्यमांच्या छायाचित्रकारांचे काम?
लेख: सकारात्मक दृष्टीकोन
लेख: सकारात्मक भाषा
लेख: समान "वाटा" हवा?
लेख: सर्व मराठी वर्तमानपत्रे उभ्या आकाराची असावीत का?
लेख: सर्वेक्षण आणि ज्योतिष
लेख: सासू ही आई का होवू शकत नाही?
लेख: सासू-सून-नणंद-जावा-भावजयी
लेख: स्त्री-पुरुष समानता आणि कायद्यातील विषमता
लेख: स्पष्टवक्ता की भ्रष्टवक्ता ?
लेख: हीएइ ह्योए ह्याई हीयेहे
सोनी टीव्ही: पेशवा बाजीराव मालिका
शाहरुखचा "राईस"
सोनी टीव्हीवरील पेशवा बाजीराव मालिकेबद्दल live चर्चा
डोंबिवली साहित्य संमेलनाच्या निमित्ताने
अफलातून जाहिराती: आमचे शिमेंट
सर, मी बँकेतून बोलतेय!
कॉपी कॅट बिस्किट्स
राजा राणी गुलाम
ब्रेकिंग न्यूज: "जलजीवा" आणि बर्मुडा ट्रँगल चा रहस्यभेद:
काही विचार (#Nimishtics)
सद्गुणाचा पुतळा बनतो विनाशाचा सापळा!
वर्तमानपत्र की जाहिरातपत्र?
अमिताभ - तेव्हा आणि आता
चारोळ्यांचे चांदणे
टीका आणि प्रशंसा - एक आढावा!
पुस्तक परीक्षण: "माझं काय चुकलं?"
मराठी बोला चळवळ
बॉलीवूड बाईट्स
कलर गीतानो - संगीत प्रेमींनी हे जरूर वाचा!