Android app on Google Play

 

कथा: रशियन एजंट ज्याने जगाला वाचवले

 

(अनुवादित कथा)
सोर्गि हा देशभक्त गुप्तहेर होता. केवळ पैसे आणि वलय यासाठी तो या क्षेत्रात आला नाही. तो देशभक्त होता आणि त्याची इच्छा नाझींचे निर्दालन करून रशियाला आणि जगाला त्यांच्यापासून वाचवणे ही होती. त्याने हे प्रत्यक्षात आणले ते अशी एक माहिती रशियाला पुरवून की जी हिटलर ची सद्दी संपवायला पुरेशी ठरली.  

जागतिक दुसरे महायुद्ध अगदी जोरात होते त्यावेळची ही गोष्ट. जपान आणि इटली चा मदतीने जर्मनी नवनव्या आघाड्यांवर विजयी ठरत होते. फक्त एक चिंता होती - स्टॅलिनग्राड अजून त्यांच्या हाती लागत नव्हते. त्यावर त्यांचा डोळा होता. दरम्यान स्टॅलिन ला एक खबर मिळाली की जपान रशिया वर आक्रमण करणार नाही कारण थायलंड आणि मलया जिंकण्यासाठी त्यांना तीन लाख सैनिक लागणार होते. ही एक चांगली बातमी होती. त्याने आपले सगळे सैनिक इतर आघाड्यांवरून काढून घेतले आणि स्टॅलिनग्राड मध्ये ठेवले. त्यानंतर तेच हिटलरच्या अध:पतनास कारणीभूत ठरले. ही माहिती पुरवणारा दुसरा तिसरा कोणी नसून डॉ.रिचर्ड सोर्गि होता. 

डॉ.रिचर्ड सोर्गि हा एक एकमेवाद्वितीय असा गुप्तहेर होता. तो रशियातील वाकू येथे जन्माला होता. त्याची आई रशियन तर वडील जर्मन होते. जर्मनीत तो एक पत्रकार बनला आणि अनेक भाषा तो अस्खलित बोलू शकत होता. तो उंच आणि देखणा होता. त्याची दूरदृष्टी आणि साम्यवादावरचा विश्वास त्याला रशियाचा गुप्तहेर बनवण्यास कारणीभूत ठरला. 

जपान पर्ल हार्बर वर हल्ला करणार ही बातमी सांगणारा स्टॅलिन ला सांगणारा सोर्गि हा प्रथम व्यक्ती होता. या बातमीमुळेच रशियाने आपली युद्धनीती बदलवली आणि अमेरिका या युद्धात उतरली. सोर्गिची सुरुवातीची शाळा होती बर्लिनमध्ये. त्याचे काका आल्फ्रेड सोर्गि हे कार्ल मार्क्स चे सेक्रेटरी होते. सोर्गि वर त्याच्या काकांचा खूप प्रभाव होता . सोर्गि न पहिल्या जागतिक महायुद्धात सैनिक म्हणून भाग घेतला होता आणि तो दोनदा जखमी झाला होता. हॉस्पिटलमध्ये असताना १९२० साली बर्लिन विद्यापीठातून त्याने राज्यशास्त्रात पदवी मिळवली. त्यानंतर त्याने शिक्षकी पेशा पत्करला. पण लवकरच त्याचा राजीनामा देऊन त्याने कोळशाच्या खाणीत काम स्वीकारले. त्यानंतर 1922 मध्ये त्याने वर्तमानपत्रांत लिखाण सुरू केले. तोपर्यंत त्याला पाच भाषा अवगत झालेल्या होत्या - फ्रेंच, रशियन, चिनी, जपानी, जर्मन! 

हळूहळू त्याचे आवडीचे क्षेत्र बदलत गेलेत. साम्यवादी पक्षात तो ओढला गेला. 1927 पर्यंत तो गुप्तहेर बनला  होता. फक्त आपली ओळख लपवण्यासाठी तो जर्मन पत्रकार बनून लिहीत राहिला. 1930 मध्ये त्याला चीन मध्ये पाठवण्यात आले. तेथेच त्याला अनेक कामे करण्याची  खऱ्या अर्थाने संधी मिळाली. शांघाय ला त्याने आपले एक कार्यालय उघडले आणि होवांग हो, मनामकिंग, कनटेन, बीजिंग, मंचुरिया येथे भटकंती केली. त्यादरम्यान त्याने दोन मित्र बनवले एक जर्मन स्त्री पत्रकार- अग्नेस आणि जपानी पत्रकार होजुमी. त्याच्या अंतापर्यंत ही दोन्ही त्याचेशी निष्ठावान राहिली. 

1933 मध्ये त्याला नाझी पार्टीचे सभासदत्व मिळाले . ते कसे मिळाले ते आजपर्यंत कुणालाही माहिती नाही . ते एक रहस्यच आहे. 

नाझी बनल्यानंतर सोर्गि ने अमेरिकेत, कॅनडात प्रवास केला.जपानमध्ये फिरला. जपानमध्ये तो टोकियोमध्ये थांबला आणि तेथे पत्रकार बनला. टोकियोमध्ये जर्मन दूतावासात प्रवेश मिळवणे ही  त्याची तेथे  कामगिरी होती. सुरुवातीला त्याला यश मिळाले नाही. पण भाग्य सोर्गि चा बाजूने होते. त्या वेळेस नवीन जर्मन राजदूत टोकियोत आला. त्याला आशियातील राजकारण तितकेसे कळत नव्हते. त्याला एका सल्लागाराची गरज होती. सोर्गि ने त्या पदासाठी अर्ज केला आणि ते त्याला मिळाले. सोर्गि चे प्रयत्न फळाला आले.  

सोर्गि ने एक खोली डार्क रूम मध्ये रूपांतरित केली. तेथे त्याने महत्त्वाच्या कागदपत्रांचे फोटो काढले. कुणालाही सोर्गि चा संशय आला नव्हता. तो नवा राजदूतच नाही तर लष्करी अधिकारी सुद्धा त्याचा सल्ला घेऊ लागले, त्याचेवर विश्वास ठेवू लागले.  
दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात सोर्गि ला जर्मन दूतावासात पत्रकार सचिव म्हणून नोकरी मिळाली. ती एक प्रतिष्ठेची नोकरी होती आणि पगारही तेवढाच प्रतिष्ठित होता. 


1940 मध्ये जपान आणि जर्मनीची युती झाल्यानंतर त्याने ही कागदपत्रे होजुमी ला पाठवली. अशी देवघेव ते प्राणिसंग्रहालय, खानावळ,बार मध्ये करत असत. त्यांच्यातले संभाषण हे नेहमी एक दुसऱ्याला सिगारेट मागण्यापासून सुरू होत असे. दुसरा त्याला सिगारेटचे पाकीट देत असे ज्यात सगळी माहिती असे. 

1935 च्या सुरुवातीला त्याने युरोप कौमिंग्टन ते न्यूयॉर्क असा प्रवास केला. नंतर त्याने सोव्हियत चा व्हिसा घेतला आणि तो 
रशियाला गेला.तेथून तो जपान ला परतला  आणि "क्लाऊझन आणि कंपनी " ही कंपनी काढली .त्यात एकट्या क्लाऊझन ची  85000 येन गुंतवणूक होती.  त्या कंपनीने प्रिटींग मशीन्स बनवण्याचा आणि विकण्याचा फायदेशीर धंदा केला . 1941 मध्ये त्या कंपनीचे नाव "जॉइण्ट स्टॉक कंपनी" असे करण्यात आले. क्लाऊझन त्याचा जवळचा बनला. सोर्गि त्याला सर्व माहिती सांगायचा.  जपानी गुप्तहेर रिस्तू ला क्लाऊझन ओळखायचा. सोर्गि पुढे अब्जाधीश बनला. हेरेगिरिसाठी लागणारे पैसे त्याला सहज उपलब्ध झाले. त्याने महत्त्वाची माहिती रशियाला पुरवली त्याने मॉस्को ला जे कळवले त्यात या गोष्टी होत्या - जर्मन आर्मी ची बित्तंबातमी, हिटलरचा मॉस्को वरचा हल्ला आणि जपानचे  रशियावर हल्ला करण्याच्या निर्णयापासून परावृत्त होणे!

युद्ध संपण्याच्या मार्गावर असताना त्याला आपल्या जिवाला असलेला धोका जाणवला. त्याला लवकरात लवकर रशियात परतायचे होते. पण त्यापूर्वीच तो पकडला गेला. पण त्याच्या चुकीमुळे नव्हे! तर जपानी गुप्तहेर रिस्तू च्या कबुलीजबाबा मुळे तो पकडला गेला. रिस्तू ने सोर्गि आणि क्लाऊझन ला धोका दिला. त्याने सर्वांची खरी ओळख कबूल केली. 
कुणालाही विश्वास बसला नाही की सोर्गि गुप्तहेर आहे . जर्मन दूत सुद्धा यावर विश्वास ठेवायला तयार नव्हता. त्याने जपानी पोलिसांवर दबाव आणून सोर्गि ला सोडण्याची मागणी केली पण काही उपयोग झाला नाही. क्लाऊझन ने कबुलीजबाब दिला आणि त्याचे पाहून सोर्गि ने पण कबुली दिली. पण त्यांनी हे ही सांगितले की त्यांनी कधीच कुणा ऑफिसर चा गैरवापर केला नाही कारण स्वतः ऑफिसर्स त्यांना गुप्त गोष्टी सांगत असत. पण त्यावर जपानी पोलिसांनी विश्वास ठेवला नाही. 
क्लाऊझन आणि सोर्गि दोघांना मृत्युदंडाची शिक्षा ठोठावली गेली. सोर्गि च्या  मृत्यू नंतर अमेरिकेने जनरल  ऑर्थर यांना सोर्गि वर रिपोर्ट बनवायला सांगितला. 

जनरल  ऑर्थर यांनी लिहिले - "सोर्गि ने स्टॅलिन ला वाचवले!" 
सोर्गि चे खरे स्वरूप सगळ्या जगाला उघड झाले पण जगभरातल्या नेत्यांना त्याबद्दल स्पष्टीकरण देण्यासाठी सोर्गि जिवंत नव्हता!

अनुवादित कथा -

पुस्तक: वर्ल्ड फ़ेमस अडव्हेंचर्स 
लेखक: अभय कुमार दुबे 
आवृत्ती: 2008
प्रकरण 21: द सिक्रेट एजंट हू सेव्ह्ड द वर्ल्ड 

अनुवाद: निमिष न. सोनार, धानोरी, पुणे 
 

वाचनस्तु

Nimish Navneet Sonar
Chapters
""पुस्तके कशाला वाचायची?""
""माझा वाचक मित्र आणि मी""
"@दिवाळी अंक लेख २०१६: आम्ही सोशल सोशल!"
"# Similar Words Different Meanings"
"# महासुविचारांचा महासंग्रह"
"# शब्द शुद्धी"
"कविता संग्रह" (निसर्ग)
"कविता संग्रह" (प्रेम)
"कविता संग्रह" (राजकारण)
"कविता संग्रह" (विडंबन)
"कोडे संग्रह"
"ग्राफिटी"
"चारोळी संग्रह"
"धम्मक लाडू"
"नाही" चा महिमा!
"हलके फुलके"
[शतशब्दकथा स्पर्धा] "सृजनचौर्य"
@बॉलीवूड बाईट्स
<जगावं तरी कसं?>
4 महत्वाचे प्राणायाम
अनुभव: त्यानंतर असे झाले असेल तर
अनुभव: फसवणुकीच्या "आयडीयांपासून" सावधान!
अनुभव: सावधान!!! पुढे "माहितीचा धोका" आहे!!
कथा: अपूर्ण स्वप्न
कथा: असा डाव उलटला
कथा: आघात
कथा: जलजीवा
कथा: बाबाजार
कथा: रशियन एजंट ज्याने जगाला वाचवले
कथा: विश्वरचनेचे "अज्ञात" भविष्य
कथा: शापित श्वास
कथा: शिकारी साखळी
कथा: सवाशेर तडका
कथा: हेल्मेट
कॉमेडी: 'कोलावरी डी' चे विडंबन
कॉमेडी: 'सांगू काय' गाण्याचे विडंबन
कॉमेडी: अजब महिलांदोलन
कॉमेडी: अफलातून जाहीराती
कॉमेडी: आनंद आणि अंत
कॉमेडी: कौन बनेगा हास्यपती
कॉमेडी: क्रांतीकारी कुटुंब
कॉमेडी: गोलू गलबले
कॉमेडी: चित्रमानपत्र
कॉमेडी: दबंग बाम
कॉमेडी: धृतराष्ट्र का लैपटॉप
कॉमेडी: नको तेव्हा नको तिथे नको तेच...
कॉमेडी: पुणेरी बसमधील सूचना
कॉमेडी: फिल्मी नावांची गम्मत
कॉमेडी: मार्जारी आगलावे
कॉमेडी: मुद्राराक्षसाचे विनोद (पूर्ण संग्रह)
कॉमेडी: मेमरी लॉस
कॉमेडी: रजनीकांतचे सुपरहीट कारनामे
कॉमेडी: सरपटणारे विनोद
कॉमेडी: स्पायडरमॅनच्या जीवाची मुंबई
कॉमेडी:अशीही प्रस्तावना
गूढकथा - आग्या वेताळ
चित्रपट परीक्षणः २०१२ (एक मायावी सत्यानुभव)
चित्रपट परीक्षणः क्रिश ३
चित्रपट परीक्षणः रजनीकांतचा रोबोट
चित्रपट परीक्षण: अवतार
चित्रपट परीक्षण: मी शिवाजीराजे भोसले बोलतोय!
चित्रपट परीक्षण: हनुमान रिटर्न्स- अदभुत कल्पनाशक्ती
छोटा पडदा
टीव्ही: ई टिव्ही मराठी वरची मालिका: श्रीमंत पेशवा बाजीराव - मस्तानी
टीव्ही: मालिका- चक्रवर्तीन अशोक सम्राट!
टीव्ही: स्टार प्लस - साईबाबा : अत्युत्कृष्ट मालिका
टीव्ही: स्टार प्लसवरचे महाभारत
नटसम्राट: एक ओझरता दृष्टीक्षेप!
निमिष मूव्ही ट्वीस्ट (जरा गम्मत)
पुस्तक परीक्षण: संन्यासी ज्याने आपली संपत्ती विकली
भटकयात्रा: ठेंगोडे चे जागृत सिद्धिविनायक मंदिर
भटकयात्रा: प्रवासवर्णन पुस्तके
लेख: "अशा" चित्रपटांची "ऐशी-तैशी"
लेख: "गैर"समज!
लेख: "गॉड पार्टीकल्स​" बिग बॅन्ग थेअरी?
लेख: अक्सर जिंदा गद्दार डार्लिंग मर्डर
लेख: अध्यात्म आणि विज्ञान: तुलना योग्य की अयोग्य?
लेख: अनियंत्रित लोकसंख्यावाढ आणि भ्रष्टाचार
लेख: उलटे समीकरण घातक!
लेख: कौटुंबिक राजकारणात बैलाचा बळी!
लेख: चर्चा नको? वाद हवा??
लेख: चित्रपटांची कैची
लेख: चित्रपटातील अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य
लेख: जीवनाची गाडी!
लेख: झोपलेले बर्फ
लेख: तर्कहीन सात गोष्टी आणि त्यांचे एकच वैज्ञानिक स्पष्टीकरण?
लेख: तुलनेचा तराजू
लेख: दांभिक लोक कसे ओळखावेत?
लेख: नात्यातले लहान मोठे
लेख: निंदक असती घरा | आत्मविश्वासाचा होई कचरा ||
लेख: निसर्ग नियम आणि मानवी जीवन..!!
लेख: नेहेमीची वाट
लेख: पाश्चात्य संस्कृती- भौगोलिक की प्रतीकात्मक?
लेख: पैसोबा पुराण
लेख: पोस्टर वरचे उजवे डावे
लेख: प्रत्येक नात्याचा पाया- संवाद आणि सुसंवाद!
लेख: प्रेरणादायी प्रकाश
लेख: बसमध्ये डावीकडील स्त्रीयांची राखीव जागा
लेख: भाकरीचा चंद्र
लेख: भारत का होतोय सगळ्यात जास्त खुन्यांचा/खुनांचा व अपघातांचा देश?
लेख: भारतीय पादचारी बनणार क्रिश
लेख: भारतीय संस्कृतीची विरोधाभासी शिकवण
लेख: मराठी चित्रपटांची/मालिकांची मुलगा-सून द्वेष्टी मानसिकता
लेख: महाभारताचे जीवन सार
लेख: मानवी स्पंज आणि स्प्रिंग!
लेख: मुलगा मुलगी हक्क कर्तव्य
लेख: मुलींचे स्कार्फ आणि विरोधाभास!!!
लेख: यशाची ९ सूत्रे
लेख: यशाची प्रभावी दशसूत्री!!
लेख: यशाचे सूत्र- वॉच गॉड
लेख: रिंगटोन्सच्या राज्यात
लेख: विचार रथ सारथ्य आणि संवाद धनुष्य
लेख: विश्वातील पहिला सजीव आणि निर्जीव कोण?
लेख: श्वानत्रस्त विरुद्ध श्वानप्रेमी
लेख: संकटकाळी प्रसारमाध्यमांच्या छायाचित्रकारांचे काम?
लेख: सकारात्मक दृष्टीकोन
लेख: सकारात्मक भाषा
लेख: समान "वाटा" हवा?
लेख: सर्व मराठी वर्तमानपत्रे उभ्या आकाराची असावीत का?
लेख: सर्वेक्षण आणि ज्योतिष
लेख: सासू ही आई का होवू शकत नाही?
लेख: सासू-सून-नणंद-जावा-भावजयी
लेख: स्त्री-पुरुष समानता आणि कायद्यातील विषमता
लेख: स्पष्टवक्ता की भ्रष्टवक्ता ?
लेख: हीएइ ह्योए ह्याई हीयेहे
सोनी टीव्ही: पेशवा बाजीराव मालिका
शाहरुखचा "राईस"
सोनी टीव्हीवरील पेशवा बाजीराव मालिकेबद्दल live चर्चा
डोंबिवली साहित्य संमेलनाच्या निमित्ताने
अफलातून जाहिराती: आमचे शिमेंट
सर, मी बँकेतून बोलतेय!
कॉपी कॅट बिस्किट्स
राजा राणी गुलाम
ब्रेकिंग न्यूज: "जलजीवा" आणि बर्मुडा ट्रँगल चा रहस्यभेद:
काही विचार (#Nimishtics)
सद्गुणाचा पुतळा बनतो विनाशाचा सापळा!
वर्तमानपत्र की जाहिरातपत्र?
अमिताभ - तेव्हा आणि आता
चारोळ्यांचे चांदणे
टीका आणि प्रशंसा - एक आढावा!
पुस्तक परीक्षण: "माझं काय चुकलं?"
मराठी बोला चळवळ
बॉलीवूड बाईट्स
कलर गीतानो - संगीत प्रेमींनी हे जरूर वाचा!