Android app on Google Play iPhone app Download from Windows Store

 

श्रोत्यांकडून ग्रंथाची स्तुति

श्रोत्यांकडून ग्रंथाची स्तुति

अगा तुझें एक एक अक्षर । क्षराक्षरातीत पर । येणें ग्रंथार्थें साचार । आम्ही अपार सुखी जालों ॥३४॥

देऊनि पदपदार्थाचा झाडा । करुनि श्लोकार्थ उघडा । बाह्यब्रह्मींचा निजनिवाडा । दाऊनि चोखडा रचिला ग्रंथू ॥३५॥

ग्रंथ स्वानुभवें रसाळ । आनंदरसें घोळिले बोल । परमानंदाचे कल्लोळ । ग्रंथार्थीं केवळ रुपासी आले ॥३६॥

ऐसे संतोषोनि सज्जन । स्वानंदें जाले तुष्टमान । तेणें सुखेंशी संपूर्ण । एकाजनार्दन ग्रंथासि वदवी ॥३७॥

स्वानंद वोसंडला ग्रंर्थीं । तेणें विराली ग्रंथार्थस्फुर्ती । दूरी ठेली श्लोकसंगती । क्षमा संतीं मज कीजे ॥३८॥

आतां पुढील निरुपण । भुतीं प्रविष्ट अप्रविष्टपण । स्वयें सांगे श्रीनारायण । सावधान अवधारा ॥३९॥

यथा महांति भूतानि भूतेषूच्चावचेष्णनु ।

प्रविष्टान्यप्रविष्टानि तथा तेषु न तेष्वहम्‍ ॥

जो मी परमात्मा हषीकेशी । न रिघोनि रिघालों सृष्टीसी । नातळोनि चाळीं जगासी । ते दृष्टांतेंसी स्थिती सांगों ॥५४०॥

येथें महाभूतें जैशीं । उंच्चनीय देहासरसीं । प्रवेशलीं दिसती कार्येंसी । कारणस्थितीसी अप्रविष्ट ॥४१॥

तैसा मीही याचि परिपाठीं । जगीं प्रवेशलों कर्यदृष्टी । कारणरुपें मीचि सृष्टी । मज प्रवेशावया शेवटीं ठावो कैंचा ॥४२॥

सागर पाहतां दृष्टीं । उठती कल्होळांच्या कोटी । तो सागरु कल्लोळाच्या पोटीं । केवीं उठाउठी समावे ॥४३॥

कार्यदृष्टीं पाहतां पाही । भूतें प्रवेशलीं माझ्या ठायीं । कारणत्वें भूतहदयीं । मी असोनि नाही प्रवेशलों ॥४४॥

यापरी मी सृष्टीसी । प्रवेशलों कार्यदृष्टीसी । कारणत्वें सृष्टीं मी आपैसी । मज प्रवेशासी भिन्नत्व नाहीं ॥४५॥

येथें कार्य ह्नणिजें तें कायें । औट हातामाजीं गवसूनि ठाये । मानी ‘ मी इतुकाचि आहे ’ । यानांव पाहे कार्य ह्नणिजे ॥४६॥

अद्वैती देखणें विषम । द्वैतबुद्धीचा दारुण भ्रम । सत्व मानी रुपनाम । कार्यसंभ्रम यानांवे ॥४७॥

देहांसी इंद्रियवृत्ती । चळती माझिया चिच्छक्ति । त्या मज चालकातें नेणती । हे देह अहंकृती यानांव कार्य ॥४८॥

कार्य ह्नणिजे तें ऐसे । कारण तूं ह्नणसी कैसें । जेणें मी निजात्मा दिसें । अद्वैतविन्यासें अप्रविष्ट ॥४९॥

व्याप्य मजवेगळें उरोंलाहे । मा मी व्यापकू व्यापूनि राहें । हे वार्ता मजमाजीं न साहे । जगद्रूप मी स्वयें चिदात्मा एक ॥५५०॥

कोटि घट प्रवेशतां गगनीं । गगन अप्रविष्ट घटीं प्रवेशोनी । तें जैसें स्वयें पूर्णपणीं । तेवीं मी जगीं पूर्णत्वें पूर्ण ॥५१॥

ह्नणशी तूं पूर्णत्वें एकवद । तर्‍ही पर्वत पाषाण कां स्तब्ध । वृक्षवल्ली इत्यादि मुग्ध । सज्ञानशुद्ध एक कां ह्नणसी ॥५२॥

अनेकीं एकत्व परिपूर्णं । तेचिअर्थाचें निरुपण । आतां ऐक सावधान । विरिंची तुज मी संपूर्ण सांगेन ॥५३॥

अग्नि सोज्वळ ज्वाळा दिसे । अथवा घूम्रांकित भासे । कां खदिरांगारीं उल्हासे । इत्यादि विलासें अग्नि तो येंकू ॥५४॥

आदळीं उठती खळाळ । वोघीं दिसे अतिचंचळ । डोहीं राहिलें निश्चळ । त्रिविधभेदें जळ एकचि जैसें ॥५५॥

घटमठादि महाकाश । इत्यादिभेदें एक आकाश । तेवौ विकाररुपें मी ईश । नांदें अविनाश अविकारित्वें ॥५६॥

यालाईं अप्रविष्टपणें संचलें । माझें मजवरी स्वयंभ रचिलें । जैसे अथावीं घट बुडविले । तेथें भरोनियां भरलें एकत्वें जल ॥५७॥

पोळीआंतील गव्हांशी । सबाह्याभ्यंतरी कणिक जैशी । तेवीं मी सृष्टिकार्यासी प्रवेशोनि पूर्णत्वेंसी अप्रविष्ट ॥५८॥

कार्यकारणविन्यासें । जग नांदे सावकाशें । तो जगद्रूप मीचि असें । सहज समरसें परमात्मा ॥५९॥

मजहूनि कांही वेगळे असे । मा मी जाऊंनि त्यांत प्रवेशें । अथवा नप्रवेशतु असें । सावकाशें वेगळा कीं ॥५६०॥

मेघमुखींची गार दुर्लभ । तीमाजी गोंठूनि जळथव । ते गारेतें निर्धारितां सर्व अंभ । तेवी जाणा स्वयंभ चित् स्वयें ॥६१॥

तेवीं जन तोचि जनार्दन । जनार्दंन स्वयें जन । ऐसा जनार्दन अभिन्न । जगीं प्रवेशोनि अप्रविष्ट ॥६२॥

ऐसें सावळेनि सुंदरें । बुद्धिबोध प्रबोधचंद्रें । सांगिलें ज्ञान नरेंद्रें । कृपा उपेद्रें प्रजापतीसी ॥६३॥

येथें सृष्टीची स्थिती ते ऐशी । मी जगद्रूप हषीकेशी । हेंही तूं जरी नकळे ह्नणसीं । तें प्राप्ति उपायाशी सांगेन ॥६४॥

चतुःश्लोकी भागवत

एकनाथ महाराज
Chapters
सदगुरुवंदन
गुरुमहिमा
गुरुदास्याचें महिमान
नाथांचें अनहंकारी आत्मनिवेदन
श्रोत्यांना विनंती व कथासूत्र
भगवदभजनाशिवाय ब्रह्मदेवालासुद्धां ज्ञानप्राप्ति नाहीं
कामनारहित तपानें भगवत्प्राप्ति
स्वरुपाची यथार्थ ओळख न झाल्यामुळें ब्रह्मदेव सृष्टिरचना करण्यास भांबावला
किंकर्तव्यमूढ ब्रह्मदेवाचा भगवंताचा धांवा
हरिकृपेशिवाय अनुताप नाहीं
चित्तशुद्धीशिवाय हरीची भेट नाहीं
अनुतापयुक्त ब्रह्मदेवाला तप ही दोन अक्षरें ऐकावयास आलीं
तपाचें महिमान
स्वयंचिंतनांतून ‘ तप ’ याचा अर्थ त्याला स्फुरला
तप म्हणजे नेमकें काय ?
कामक्रोधनिरसनार्थ ब्रह्मदेवानें तप आरंभिलें
गुरुकृपेशिवाय आत्मज्ञान नाहीं
वैकुंठमहिमा
वैकुंठलोकाची स्थिति
हरिभक्तांचे स्वरुप
पतिव्रतांचें निवासस्थान
स्वानंदधुंद रमेकडून हरिगुणसंकीर्तन
श्रीविष्णूची स्तुति
वैकुंठींचे मुख्य पार्षदगण
अशा भगवंताजवळ सृष्टीच्या निर्मितीचें कार्य कसें चालतें तें ब्रह्मदेवाला दिसलें
अहंकारशून्य ब्रह्मदेवांचे नारायणाला नमन
नारायण ब्रह्मदेवाला वर देण्यास उद्युक्त
तपस्सामर्थ्य
ज्ञान देण्याला अधिकारी कोण
आत्मज्ञान चार श्लोकांत नारायणानें शब्दबद्ध केलें.
माया म्हणजे काय ?
छाया माया यांचे नाते
छाया व माया
सदगुरुचरणसेवेनें मायेचा निरास होईल
श्रोत्यांकडून ग्रंथाची स्तुति
माझी प्राप्ति कोणाला होत नाहीं ?
व्यतिरेकाचें लक्षण
या मताचें सामर्थ्य
समाधि म्हणजे काय ?
ब्रह्मदेव अहंकारशून्य पूर्णबोधयुक्त झाला
गुरुचें लक्षण
चार श्लोकांत ब्रह्मदेवाला सुखी केलें
ब्रह्मदेव सृष्टी करण्यास पात्र झाला
जनार्दनकृपेनेंच आपणांस ही कथा श्रोत्यांना सांगता आली - एकनाथ
ब्रह्मदेवाला प्रजापति कां म्हणतात ?
पितृसेवेनें नारद ज्ञानी झाले
भागवताची दहा लक्षणें सांगून ब्रह्मदेवानें नारदाला ज्ञानी केले
भागवताची दहा लक्षणें
नारद ब्रह्मज्ञानी झाल्यामुळें ब्रह्मदेवानें आनंदानें त्याला आपली ब्रह्मवीणा दिली
गुरुकृपेशिवाय इतर साधनें व्यर्थ
अशा अनुतापी व्यासांना नारदांचें दर्शन होतें
श्रीव्यासांनीं आपला पुत्र शुकयोगींद्र यांना आपल्यासारखेंच ‘ ज्ञानी ’ केले
ब्राह्मणाचें सामर्थ्य
राजा परीक्षितीची योग्यता
संताकडे क्षमायाचना
भागवत सार