Android app on Google Play

 

मार्गदर्शक

 

लोककथा आणि इतिहास ह्यांमध्ये कालौघात पुष्कळदा सरमिसळ होते, आणि त्यामुळे इतिहासाचा नेमका मागोवा घेणे कठीण होते. शिवाजीमहाराजांच्या बाबतीत ती सरमिसळ खूपच आहे; परिणामी शिवाजीराजांना कोणाचे मार्गदर्शन किती मिळाले हे नक्की ठरवणे निदान आज तरी कठीण आहे. युद्धाभ्यास आणि रणनीती तसेच राजकारभार ह्यांसबंधी प्राथमिक मार्गदर्शन त्यांना शहाजीराजांकडून, दप्तरव्यवस्था व न्यायव्यवस्थेचे शिक्षण दादोजी कोंडदेव मलठणकर यांजकडून, तर परकीय सत्तेविरूद्ध लढा करण्याकरता आवश्यक असलेल्या शिस्तीचे शिक्षण जिजाबाईंकडून मिळाले असे मात्र उपलब्ध ऐतिहासिक माहितीवरून निश्चितपणे सांगता येते.

जिजाबाई यांनी बाल शिवाजीच्या शिक्षणाची जबाबदारी घेऊन त्यांस युद्धकला व राजनीतिशास्त्राचे शिक्षण देवविले शिवाय संत एकनाथ महाराजांच्या भावार्थ रामायण, भारूड इत्यादींच्या माध्यमातून बाल शिवबाच्या मनात स्वराज्याचे स्फुल्लिंग चेतविले. पालक व स्वराज्याच्या प्राथमिक संत तुकाराममहाराज ह्यांचे महत्त्वाचे मार्गदर्शनही शिवाजीराजांना लाभले होते.

 

शिवाजी महाराज

Vātsyāyana
Chapters
छत्रपती शिवाजीराजे भोसले
जन्म
कौटुंंबिक माहिती
वंशज
मार्गदर्शक
मावळ प्रांत
शिवाजी महाराजांचे सरसेनापती
पहिली स्वारी - तोरणगडावर विजय
राजमुद्रा
शहाजीराजांना अटक
जावळी प्रकरण
पश्चिम घाटावर नियंत्रण
अफझलखान प्रकरण
प्रतापगडाची लढाई
कोल्हापूरची लढाई
सिद्दी जौहरचे आक्रमण
पावनखिंडीतील लढाई
पुरंदराचा तह
मोगल साम्राज्याशी संघर्ष
शाहिस्तेखान प्रकरण
सुरतेची पहिली लूट
मिर्झाराजे जयसिंह प्रकरण
आग्य्राहून सुटका
सर्वत्र विजयी घोडदौड
राज्याभिषेक
शिवाजी महाराजांचा जीवनक्रम
शिवाजीचे अष्टप्रधानमंडळ
शिवजयंती
शिवाजीची स्तुती करणारे अभारतीय
शिवाजीवर टीका करणारे लेखक, राजकारणी आणि पुस्तके