Android app on Google Play iPhone app Download from Windows Store

 

गोष्ट सदोतिसावी

गोष्ट सदोतिसावी

अविचाराने केलेली कृती, प्रसंगी घेई प्राणांची आहुती !

हरिदत्त नावाचा एक गरीब ब्राह्मण एके दिवशी आपल्या शेताच्या बांधावरील वृक्षाच्या छायेत बसला असता, त्याला जवळच असलेल्या वारुळातून बाहेर डोकावणारा, एक भला मोठा नाग दिसला. त्याला पाहून, 'हा आपल्या शेताची राखण करणारा 'क्षेत्रपाल' असावा' असे वाटून त्याने त्याला नमस्कार केला, व कुठून तरी वाटीभर दूध आणून व ती वाटी त्या नागापुढे ठेवून तो त्याला म्हणाला, 'हे क्षेत्रपाला, तू इथे राहतोस हे ठाऊक नसल्यामुळे माझे आजवर तुझ्याकडे दुर्लक्ष झाले. त्याबद्दल मला क्षमा कर व मी आणलेल्या या दुधाचा स्वीकार करून, माझ्यावर कृपा कर.' याप्रमाणे बोलून तो ब्राह्मण आपल्या घरी निघून गेला.

दुसर्‍या दिवशी सकाळी हरिदत्त त्या वारुळापाशी पुन्हा वाटीभर दूध ठेवायला गेला, असता त्याला आदल्या दिवशी ठेवलेल्या वाटीतील दूध नागाने पिऊन, तिच्यात 'दिनार' नावाचे एक सुवर्णनाणे ठेवले असल्याचे आढळून आले. मग दररोज सकाळी त्याने वाटीभर दूध त्या वारुळाच्या तोंडाशी ठेवावे व दुसर्‍या दिवशी सोन्याच्या दिनारासहित असलेली आदल्या दिवशीची वाटी घेऊन चूपचाप घरी जावे, असा दिनक्रम सुरू झाला. थोड्याच दिवसांत त्या ब्राह्मणाची परिस्थिती सुधारली.

एके दिवशी हरिदत्ताने तीन-चार दिवसांकरिता बाहेरगावी जाताना, नागाला दुधाची वाटी नेऊन देण्याचे व त्याने दिलेले सुवर्णनाणे गुपचूप घरी घेऊन येण्याचे काम आपल्या मुलावर सोपविले.

पण शेतावर गेलेल्या त्या मुलाला, आदल्या दिवशीच्या वाटीत दिनार दिसताच तो मनात म्हणाला, 'हे वारूळ सोन्याच्या दिनारांनी वास्तविक खच्चून भरलेले असणार. असे असूनही हा कंजूष नागोबा वाटीभर दुधाच्या बदल्यात फक्त एकच दिनार देतो. पण आपण जर याला मारले व याचे वारुळ खोदले, तर आपल्याला एकदम हजारो दिनार मिळून, आपण एका दिवसात श्रीमंत होऊ.' मनात असा विचार येताच, त्या मुलाने तो नाग बाहेर येताच त्याच्या मस्तकावर हातातल्या काठीने जोरदार प्रहार केला. परंतु त्या नागाच्या आयुष्याची दोरी बळकट म्हणून, ती काठी त्याच्या फणेला चुटपुटती लागली व तो वाचला. मात्र लगेच त्या मुलाच्या अंगावर झेपावून त्या नागाने त्याला कडकडून दंश केला व त्यामुळे तो मुलगा तत्क्षणीच मरण पावला. मग त्या मुलाच्या नातेवाईकांनी त्याच्या प्रेताला अग्नी दिला.

दुसर्‍या दिवशी ब्राह्मण घरी परतताच, त्याला घडलेला प्रकार कळला व तो रडू लागला. त्याचे नातेवाईक त्याचे सांत्वन करू लागले, तेव्हा दुःखाचे दीर्घ उच्छ्‌वास सोडीत तो ब्राह्मण त्यांना म्हणाला, 'आपल्या हितचिंतकांशी जे क्रूरपणे वागतात, ते पद्मसरोवरातील सुवर्णहंसांना गमावून बसलेल्या राजा चित्ररथाप्रमाणे नंतर पश्चात्तापदग्ध होतात.'

'राजा चित्ररथाची ती गोष्ट काय आहे?' असा प्रश्न त्या नातेवाईकांनी केला असता हरिदत्त त्यांना ती गोष्ट सांगू लागला.

पंचतंत्र

संकलित
Chapters
गोष्ट पहिली
गोष्ट दुसरी
गोष्ट तिसरी
गोष्ट चौथी
गोष्ट पाचवी
गोष्ट सहावी
गोष्ट सातवी
गोष्ट आठवी
गोष्ट नववी
गोष्ट दहावी
गोष्ट अकरावी
गोष्ट बारावी
गोष्ट तेरावी
गोष्ट चौदावी
गोष्ट पंधरावी
गोष्ट सोळावी
गोष्ट सतरावी
गोष्ट अठरावी
गोष्ट एकोणिसावी
गोष्ट वीसावी
गोष्ट एकवीसावी
गोष्ट बावीसावी
गोष्ट तेवीसावी
गोष्ट चोवीसावी
गोष्ट पंचवीसावी
गोष्ट सव्विसावी
गोष्ट सत्ताविसावी
गोष्ट अठ्ठावीसावी
गोष्ट एकोणतीसावी
गोष्ट तीसावी
गोष्ट एकतिसावी
गोष्ट बत्तिसावी
गोष्ट तेहेतिसावी
गोष्ट चौतिसावी
गोष्ट पस्तिसावी
गोष्ट छत्तिसावी
गोष्ट सदोतिसावी
गोष्ट अडतिसावी
गोष्ट एकोणचाळीसावी
गोष्ट चाळीसावी
गोष्ट एकेचाळिसावी
गोष्ट बेचाळिसावी
गोष्ट त्रेचाळीसावी
गोष्ट चव्वेचाळिसावी
गोष्ट पंचेचाळिसावी
गोष्ट सेहेचाळिसावी
गोष्ट सत्तेचाळिसावी
गोष्ट अठ्ठेचाळिसावी
गोष्ट एकोणपन्नासावी
गोष्ट पन्नासावी
गोष्ट एक्कावन्नावी
गोष्ट बावन्नावी
गोष्ट त्रेपन्नावी
गोष्ट चोपन्नावी
गोष्ट पंचावन्नावी
गोष्ट छप्पन्नावी
गोष्ट सत्तावन्नावी
गोष्ट अठ्ठावन्नावी
गोष्ट एकोणसाठावी
गोष्ट साठावी
गोष्ट एकसष्ठावी
गोष्ट बासष्ठावी
गोष्ट त्रेसष्ठावी
गोष्ट चौसष्ठावी
गोष्ट पासष्ठावी
गोष्ट सहासष्ठावी
गोष्ट अडु्सष्ठावी
गोष्ट एकोणसत्तरावी
गोष्ट सत्तरावी
गोष्ट एकाहत्तरावी
गोष्ट बहात्तरावी
गोष्ट त्र्याहत्तरावी