Android app on Google Play

 

श्लोक ११ ते २०

 

अथैतदप्यशक्तोऽसि कर्तुं मद्योगमाश्रितः ।

सर्वकर्मफलत्यागं ततः कुरु यतात्मवान् ‍ ॥११॥

सर्व कर्में मज । करावीं अर्पण । वाटलें कठिण । हें हि तुज ॥२२५॥

तरी बहु सोपें । आणिक हि एक । सांगेन तें ऐक । पंडु - सुता ॥२२६॥

मनोबुद्धीचिया । ऐसें पाठींपोटीं । किंवा आदि अंतीं । कर्माचिया ॥२२७॥

मज गुंतवावें । घडे ना हें जरी । राहूं दे तें तरी । असे तैसें ॥२२८॥

राहूं दे बाजूस । पार्था माझें प्रेम । परी एक नेम । धरीं ऐसा ॥२२९॥

सर्व हि कर्मांचा । करीं फल - त्याग । उपाय हा चांग । सांगितला ॥२३०॥

वृक्ष किंवा वेली । टाकिती लोटून । आपुला संपूर्ण । फळ - भार ॥२३१॥

तैसीं झालीं कर्में । त्यजावीं समस्त । गोवूं नये चित्त । फलाशेंत ॥२३२॥

घडे तें तें कर्म । मातें आठवून । करावें अर्पण । हें हि नको ॥२३३॥

नको देऊं मज । नको घेऊं तूं हि । सर्व जाऊं देईं । शून्यामाजीं ! ॥२३४॥

खडकीं वर्षाव । पर्जन्याचा झाला । जैसा वृथा गेला । धनंजया ॥२३५॥

किंवा अग्निमाजीं । पेरिलें जें बीज । जाय तें सहज । जळोनियां ॥२३६॥

ना तरी देखावें । निद्रेमाजीं स्वप्न । तैसें वृथा मान । कर्मजात ॥२३७॥

जैसा अभिलाष । आपुल्या कन्येचा । धरी च ना साचा । जन्म - दाता ॥२३८॥

तैसा चि सकळ । कर्मांचिया ठायीं । निष्काच तूं होईं । धनुर्धरा ॥२३९॥

जैसी अग्नि - ज्वाळा । नभीं वायां जाई । क्रिया जिरूं देईं । तैसी शून्यीं ॥२४०॥

वाटे बहु सोपा । कर्म - फल - त्याग । परी योगीं योग । हा चि थोर ॥२४१॥

जैसीं वेळू - झाडें । विती एक वेळ । मागुतीं केवळ । वांझ होती ॥२४२॥

तैसें फल - त्यागें । कर्म सांडतां च । आगुतें तें साच । अंकुरे ना ॥२४३॥

ह्या चि देहीं होय । विदेहत्व - प्राप्ति । नको च मागुतीं । जन्म घेणें ॥२४४॥

जन्म - मरणाची । संपे येरझार । काय सांगूं फार । धनंजया ॥२४५॥

अभ्यासाच्या योगें । होय ज्ञान - प्राप्ति । ज्ञानें घ्यावी भेटी । ध्यानाची गा ॥२४६॥

मग जिये वेळीं । ध्यानासी च मिठी । देवोनि राहती । सर्व भाव ॥२४७॥

तिये वेळीं सारें । कर्मजात दूर । राहतें साचार । आपोआप ॥२४८॥

दुरावतां कर्म । होतो फल - त्याग । पूर्ण शान्ति - भोग । फल - त्यागें ॥२४९॥

म्हणोनियां शांति । लाभावया साच । क्रम देखें हाच । पंडु - सुता ॥२५०॥

ह्या परी अभ्यास । कराव प्रस्तुत । हें चि तुज उक्त । सर्वथैव ॥२५१॥

श्रेयो हि ज्ञानमभ्यासाज्ज्ञानाद्भयानं विशिष्यते ।

ध्यानात्कर्मफलत्यागस्त्यागाच्छान्तिरनन्तरम् ‍ ॥१२॥

अभ्यासापरीस । ज्ञान हें गहन । ज्ञानाहून ध्यान । असे थोर ॥२५२॥

ध्यानाहून चांग । कर्म - फल - त्याग । त्यागाहून भोग । स्वानंदाचा ॥२५३॥

अनुक्रमें ऐसा । क्रमोनि हा पंथ । शांति - सदनांत । पातला जो ॥२५४॥

अद्वेष्टा सर्वभूताना मैत्रः करूण एव च ।

निर्ममो निरहंकारः समदुःखसुखः क्षमी ॥१३॥

धनंजया पाहीं । चैतन्याच्या ठायीं । आपपर नाहीं । भाव जैसा ॥२५५॥

तैसा कोणाचा हि । स्वभावें साचार । करी ना मत्सर । कदा काळीं ॥२५६॥

उत्तमासी । घ्यावें । हीना अव्हेरावें । हें तो नाहीं ठावें । धरित्रीसी ॥२५७॥

किंवा रंकालागीं । लोटीनियां दूर । रायाचें शरीर । चाळवावें ॥२५८॥

ऐसें म्हणे काय । कृपावंत प्राण । सर्व हि समान । तयालागीं ॥२५९॥

व्याघ्रालागीं विष । होवोनियां मारूं । आणि तृषा हरूं । गायत्रीची ॥२६०॥

ऐसा भेदभाव । करूं नेणे पाणी । तया सर्व प्राणी । सारिखे च ॥२६१॥

स्वकीयां प्रकाश । दुज्यांसी अंधार । नेणे हा प्रकार । दीप जैसा ॥२६२॥

तैसी एकपणें । सर्व भूतमात्रीं । असे जया मैंत्री । सर्वकाळ ॥२६३॥

म्हणे ना जो मी मी । माझें ऐसें । कृपेसी झालासे । जन्मभूमि ॥२६४॥

आणि क्षमाशील । पृथ्वीसारिखा च । जाणे ना कांहीं च । सुख - दुःख ॥२६५॥

जेणें संतोषासी । रहावया घर । दिलें मांडीवर । आपुलिया ॥२६६॥

संतुष्टः सततं योगी यतात्मा द्दढनिश्चयः ।

मय्यर्पितमनोबुद्धिर्यो मे भक्तः स मे प्रियः ॥१४॥

जैसा महार्णव । वर्षाकाळावीण । जळें परिपूर्ण । असे नित्य ॥२६७॥

तैसा स्वभावें जो । आत्मसंतोषांत । गढोनि रहात । सर्वकाळ ॥२६८॥

सर्वकाळ चित्त । धरी आवरोन । वाहोनियां आण । आपुली जो ॥२६९॥

जयाचिया योगें । निश्चयालागोन । आलें साचपण । धनंजया ॥२७०॥

जीव - परमात्मा । दोन्हीं एके ठायीं । शोभती । ह्रदयीं । जयाचिया ॥२७१॥

ऐसा नित्य योग - । संपन्न होऊन । अर्पी बुद्धि मन । माझ्या ठायीं ॥२७२॥

आणि अंतर्बाह्म । योगामाजीं भला । परिपूर्ण झाला । पारंगत ॥२७३॥

परी जया माझें । सगुण साकार । रूपडें साचार । आवडे गा ॥२७४॥

अर्जुना तो भक्त । तो चि योगी मुक्त । तो प्रिया मी कांत । ऐसी ओढ ! ॥१७५॥

नव्हे एवढें च । भक्त माझा प्राण । अपुरी च जाण । उपमा ही ॥२७६॥

परी प्रेमळांचें । करितां वर्णन । जातसें भुलोन । एकाएकीं ॥२७७॥

बोलविते मज । तुझी श्रद्धा पार्था । बोलोनि दावितां । येई ना जें ॥२७८॥

म्हणोनि ओघासी । उपमा जी आली । ती च येथें दिली । प्रेमासी ह्या ॥२७९॥

एर्‍हवीं हें प्रेम । निरुपम जाण । दावावें बोलोन । ऐसें नव्हे ॥२८०॥

असो हें किरीटी । दुणावते प्रीति । संवादितां गोष्टी । प्रेमळाच्या ॥२८१॥

त्यांतून हि श्रोता । भेटता प्रेमळ । मग तोलवेल । गोडी का ती ? ॥२८२॥

आधीं च तूं पार्था । भक्त आवडता । आणि तूं चि श्रोता । लाभलासी ॥२८३॥

त्या हि वरी गोष्ट । प्रसंगें जी आली । ती हि गोड भली । भक्ताचीच ॥२८४॥

सुखाचा हा योग । भला आला येथें । तरी बोलतों तें । ऐक आतां ॥२८५॥

बोलतां बोलतां । डोलूं लागे देव । दिव्य प्रेम - भाव । सांवरे ना ॥२८६॥

मग म्हणे तया । भक्ताचें लक्षण । घेईं समजोन । धनंजया ॥।२८७॥

जया भक्तालागीं । बैसावया जाण । घालितों आसन । ह्रदयाचें ॥२८८॥

यस्मान्नोद्विजते लोक लोकान्नोद्विजते च यः ।

हर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तो यः स च मे प्रियः ॥१५॥

जळचरां काय । वाटतसे भय । जरी क्षुब्ध होय । महार्णव ॥२८९॥

आणि सिंधउ तो हि । न मानितां त्रास । घेतसे तयांस । सामावोनि ॥२९०॥

तैसें पाहोनि हें । जग मदोन्मत्त । वाटे चि ना खंत । जयालागीं ॥२९१॥

आणि जगासी हि । जयाच्यापासोन । होत नाहीं शीण । लेशमात्र ॥२९२॥

काय सांगूं फार । जैसें अवयवां । शरीर पांडवा । कंटाळे ना ॥२९३॥

तैसें भूतजात । आपुलें मानींत । नाहीं कंटाळत । कोणीसी जो ॥२९४॥

विश्वरूप काया । जाहली म्हणोनि । प्रियाप्रिय दोन्ही । हारपलीं ॥२९५॥

नुरे द्वैतभाव । जयाचिया ठायीं । म्हणोनियां नाहीं । राग - लोभ ॥२९६॥

नाहीं जया भय । नाहीं जया खेद । ऐशा परी द्वन्द्व - । रहित जो ॥२९७॥

त्या हि वरी माझा । एकनिष्ठ भक्त । तरी तो अत्यंत । आवडे गा ॥२९८॥

कोठवरी सांगूं । प्रेम तें वर्णून । भक्त जीव - प्राण । जाण माझा ॥२९९॥

नित्य निरंतर । निजानंदें तृप्त । जो का मूर्तिमंत । परब्रह्म ॥३००॥

पूर्णावस्थारूप । वल्लभेचा कान्त । होवोनि निभ्रांत । राहिला जो ॥३०१॥

अनपेषः शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथः ।

सर्वारम्भपरित्यागी यो मद्भक्तः स मे प्रियः ॥१६॥

जयाच्या अस्तित्वें । सुखाचा उत्कर्ष । जया नाहीं पाश । कामनेचा ॥३०२॥

वाराणशी मोक्ष । देई निःसंदेह । परी तेथें देह । द्यावा लागे ॥३०३॥

दोषांतें गिळोन । टाकी हिमालया । परी तेथें भय । जीवितासी ॥३०४॥

तैसें न्यून नाहीं । संतांचिये ठायीं । शुचित्व तें पाहीं । आगळें च ॥३०५॥

शुद्ध गंगोदकें । पाप ताप जाय । परी तेथें मय । बुडायाचें ॥३०६॥

तैसा नव्हे भक्त । अर्जुना साचार । अपार गंभीर । असोनी हि ॥३०७॥

न बुडतां तेथें । न येतां मरण । लाभतें निर्वाण । रोकडें च ॥३०८॥

संतांचिया स्पर्शें । गंगेचेहि दोष । सर्वथा निःशेष । हारपती ॥३०९॥

धनंजया तया । संत - संगतीचें । सुचित्व तें वाचे । किती वानूं ? ॥३१०॥

असो निर्मलत्वें । तीर्थांसी आश्रय । ऐशा परी होय । भक्त जो का ॥३११॥

दाही दिशांपार । आपुले सकळ । जेणें मनो - मळ । घालविलें ॥३१२॥

तेजें परिपूर्ण । सूर्य - नारायण । तैसा जो पावन । अंतर्बाह्य ॥३१३॥

दिसे पायाळूतें । भूमींतील धन । तैसी देखे खूण । तत्त्वाची जो ॥३१४॥

व्यापक उदास । सर्वत्र आकाश । अलिप्त मानस । तैसें ज्याचें ॥३१५॥

व्याधाचिया फांसा - । पासोनि सुटोन । जैका का उडोन । जावा पक्षी ॥३१६॥

तैसा झाला मुक्त । भव - व्यथेंतून । भूषणें लेवोन । निरिच्छेचीं ॥३१७॥

महा - सुखामाजीं । नित्य परिपूर्ण । निमग्न होवोन । राहिला जो ॥३१८॥

जयालागीं नाहीं । दुःखाची टोंचणी । मृत जैसा कोणी । नेणे लाज ॥३१९॥

आणि अहंकार । नाहीं जया अंगीं । कर्मारंभालागीं । धनुर्धरा ॥३२०॥

जागच्याजागीं च । सर्पणावांचोन । जातसे विझोन । अग्नि जैसा ॥३२१॥

तैसी नित्य - शांति । जयाच्या वांटयास । स्वभावें मुक्तास । लाभते जी ॥३२२॥

ऐसा सोऽहं भावें । जो का परिपूर्ण । गेला उल्लंघून । द्वैतालागीं ॥३२३॥

तरी भक्ति - सुख । भोगावें म्हणोन । दो भागीं वांटोन । आपणातें ॥३२४॥

धरोनि अंतरीं । स्वयें सेवा - भाव । मानोनि मी देव । दुज्या भागा ॥३२५॥

न भजती तयां । आचरोनि दावी । भक्तीची बरवी । रीत जगीं ॥३२६॥

ऐसा योग - युक्त । भक्त जो का पूर्ण । तयाचें व्यसन । आम्हांलागीं ॥३२७॥

भेटे तैं च वाटे । आम्हां समाधान । असे निजध्यान । आमुचें तो ॥३२८॥

तयासाठीं आम्हां । सगुण साकार । घडे अवतार । घेणें येथें ॥३२९॥

तयाच्या वरून । प्रेम - भरें जाण । वाटे पंच - प्राण । ओंवाळावे ॥३३०॥

यो न हृष्यति न द्वेष्टि न शोचति न काङ्‍क्षति ।

शुभाशुभपरित्यागी भक्तिमान्यः स मे प्रियः ॥१७॥

आत्मलाभाऐसें । गोमटें आणिक । पार्था कांहीं एक । देखेना जो ॥३३१॥

म्हणोनियां भोग । लधला विशेष । तरी नाहीं हर्ष । जयालागीं ॥३३२॥

आपण चि विश्व । होतां स्वयमेव । गेला भेद - भाव । अनायासें ॥३३३॥

म्हणोनिया जया । पुरुषाच्या ठायीं । लेशमात्र नाहीं । द्वेष - भाव ॥३३४॥

चिदानंद रूप । आपुलें जें साच । नाहीं तया वेंच । कल्पांतीं हि ॥३३५॥

जाणोनि हें जग । नश्वर मायिक । गेलें त्याचा शोक । करी ना जो ॥३३६॥

जया पलीकडे । नाहीं च आणिक । ऐसें जें का एक । परब्रह्म ॥३३७॥

तें तो स्वयें होय । आपुल्या चि ठायीं । म्हणोनि जो कांहीं । आकांक्षी ना ॥३३८॥

नोळखे जो कांहीं । बरें कीं वाईट । नेणे दिन - रात । सूर्य जैसा ॥३३९॥

ऐसा जो अखंड । ज्ञानरूप झाला । त्या हि वरि भला । भक्त माझा ॥३४०॥

तरी तयाऐसें । प्रेमळ सोयरें । नाहीं च दुसरें । तुझी आण ॥३४१॥

समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः ।

श्रीतोष्णसुखदुःखेषु समः सङ्गविवर्जितः ॥१८॥

तेविं धनंजया । जयाचिया ठायीं । जाणीव हि नाहीं । वैषम्याची ॥३४२॥

करो कोणी मैत्री । करो वा शत्रुत्व । दोहोंसी महत्त्व । सारिखें चि ॥३४३॥

लावित्यासी किंवा । तोडूं पाहे तया । एक चि दे छाया । वृक्ष जैसा ॥३४४॥

किंवा गाळित्यासी । कडून इक्षु - दंड । पाळित्यासी गोड । ऐसें नाहीं ॥३४५॥

तैसें शत्रु - मित्र । जयातें समान । मान - अपमान । सारिखे च ॥३४६॥

तीन हि ऋतूंत । सारिखें च व्योम । तैसा राहे सम । शीतोष्णीं जो ॥३४७॥

उत्तर - दक्षिण - । वारे जोरदार । तयांमध्यें स्थिर । मेरु जैसा ॥३४८॥

तैसा सुख - दुःखें । प्राप्त होतां येथ । राहे जो मध्यस्थ । उदासीन ॥३४९॥

असो हीन रंक । असो राजा थोर । चांदिणें मधुर । सर्वांसी च ॥३५०॥

तैसें म्हणे ना जो । उत्तम अधम । सर्वां भूतीं सम - । भाव ज्याचा ॥३५१॥

इच्छिती जयातें । पार्था तिन्ही लोक । सर्वां सेव्य एक । तोय जैसें ॥३५२॥

सर्व हि संबंध । सोडोनियां चांग । होवोनि निःसंग । अंतर्बाह्य ॥३५३॥

अखंड आपण । आपुल्या ठायीं च । राहे एकला च । स्वभावें जो ॥३५४॥

तुल्यनिन्दास्तुतिमौंनी संतुष्टो येनकेनचित् ‍ ।

अनिकेतः स्थिरमतिर्भक्तिमान्मे प्रियो नरः ॥१९॥

होतां निंदा सुति । डंडळेना चित्त । असे जो अलिप्त । नभाऐसा ॥३५५॥

निंदा स्तुति दोन्ही । समान लेखोनि । हिंडे जनीं वनीं । प्राणाऐसा ॥३५६॥

लटिकें वा साच । न बोले कांहींच । मोडलें नाहीं च । मौन ज्याचें ॥३५७॥

पुरें म्हणे ना जो । घेतां उपभोग । नित्य नवा चांग । उन्मनीचा ॥३५८॥

सांगें धनंजया । पर्जन्यावांचोन । समुद्र आटोन । जाई काय ? ॥३५९॥

तैसा लाभालाभीं । नाहीं । हर्ष - खेद । मिळे तें तें गोड । वाटे जया ॥३६०॥

करी वायु जैसा । सर्वत्र संचार । न राहतां स्थिर । एके ठायीं ॥३६१॥

तैसा विश्वामाजीं । धरी ना कोठें च । एके ठायीं साच । आश्रय जो ॥३६२॥

विश्व हें चि तया । विश्रांतीचें स्थान । वायूसी गगन । असे जैसें ॥३६३॥

आघवें हें विश्व । आपुलें चि घर । ऐसी मति स्थिर । जयाची गा ॥३६४॥

धनंजया तुज । काय सांगूं फार । झाला चराचर । आपण चि ॥३६५॥

ह्या हि वरी आस्था । धरोनि जो चित्तीं । करी माझी भक्ति । आवडीनें ॥३६६॥

तया डोकीवरी । घेवोनि मी नाचें । एवढें भक्ताचें । प्रेम मज ॥३६७॥

उत्तमातें नम्र । करावें मस्तक । कायसें कौतुक । असे ह्यांत ॥३३८॥

परी तयाचिया । पादोदकातें हि । भावें मान देई । तिन्ही लोक ॥३६९॥

जी का श्रद्धावस्तु । तियेचा आदर । करावा साचार । कैशा रीती ॥३७०॥

कळावें हें पूर्ण । ऐसें इच्छा जरी । तरी गुरु करीं । शंकरासी ॥३७१॥

परी असो आतां । वानितां शिवातें । आत्म - स्तुति होते । म्हणोनियां ॥३७२॥

पुरे हें वर्णन । बोले नारायण । शिरीं वाहें जाण । भक्तासी मीं ॥३७३॥

कीं जो मोक्षरूप । चौथा पुरुषार्थ । घेवोनि हातांत । अपुलिया ॥३७४॥

पार्था भक्ति - पंथें । मग तो चि येथ । निघाला वांटीत । लोकांलागीं ॥३७५॥

ब्रह्म - कैवल्याचा । तो चि अधिकारी । सोडबांध करी । मोक्षाची तो ॥३७६॥

परी जळाऐसें । धरी नम्रपण । म्हणोनि वंदन । करूं तया ॥३७७॥

तयालागीं आम्ही । शिरीं वाहूं साच । वक्षस्थलीं टांच । धरूं त्याची ॥३७८॥

आणि वाचे त्याचें । करूं गुण - गान । कीर्तीचें भूषण । लेवूं कानीं ॥३७९॥

मज अचक्षूचे । धांवती लोचन । तयाचें वदन । पहावया ॥३८०॥

मज हातींचिया । लीला - पद्में जाण । करितों पूजन । तयाचें मीं ॥३८१॥

रूप चतुर्भुज । घेतलें सगुण । तया आलिंगन । द्यावयासी ॥३८२॥

मिळावें तयाच्या । संगतीचें सुख । म्हणोनियां देख । धनंजया ॥३८३॥

मज विदेहात । घ्यावा लागे देह । ऐसा निःसंदेह । आवडे तो ॥३८४॥

आवडे तो भक्त । आम्हांसी अत्यंत । नवल तें येथ । काय असे ॥३८५॥

परी जे भक्ताचें । ऐकती चरित्र । वर्णिती पवित्र । कीर्ति त्याची ॥३८६॥

ते हि आवडती । मज प्राणाहून । सुनिश्चयें जाण । पंडु - सुता ॥३८७॥

जो हा योगरूप । भक्ति - योग येथ । संपूर्ण साद्यंत । सांगितला ॥३८८॥

जेणें भक्तालागीं । मस्तकीं धरोन । प्रेमें करीं ध्यान । तयाचें मी ॥३८९॥

जिये भक्ति - योग - । स्थितीचें महत्त्व । एवढें अपूर्व । होय पार्था ॥३९०॥

ये तु धर्म्याम्रुतमिदं यथोक्तं पर्युपासते ।

श्रद्दधाना मत्परमा भक्तास्तेऽतीव मे प्रियाः ॥२०॥

इति श्रीमद्भगवद्नीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे

श्रीकृष्णार्जुअनसंवादे भक्तियोगो नाम

द्वादशोऽध्यायः ॥१२॥

ती ही धर्म - कथा । असे मनोरम । गोड धोरसम । अमृताच्या ॥३९१॥

ऐकोनि ही कानीं । जाणती जे कोणी । प्रचीत घेवोनि । अंतर्यामीं ॥३९२॥

तेविं श्रद्धेचिया । आदरें हा योग । विस्तारला चांग । ज्यांच्या ठायीं ॥३९३॥

चोखाळल्या क्षेत्रीं । पेरिलें जें बीज । अंकुरे सहज । जैसें पार्था ॥३९४॥

तैसी माझी भक्ति । सांगितल्या रीती विरूढली चित्तीं । जयाचिया ॥३९५॥

तो चि भक्त जगीं । तो चि योगी मोठा । अखंड उत्कंठा । त्याची मज ॥३९६॥

तो चि पुण्य - भूमि । तो चि पुण्य - राशि । आवडे जयासी । भक्ति - कथा ॥३९७॥

मानूं तया आम्ही । आपुलें दैवत । करूं अखंडित । ध्यान त्याचें ॥३९८॥

बरवें आणिक । नाहीं तयाविण । तयाचें व्यसन । आम्हालागीं ॥३९९॥

सर्वस्व निधान । आमुचें तो जाण । वाटे सामाधान । भेटीमाजीं ॥४००॥

भक्तांची जे कोणी । प्रेमें गाती कथा । परम देवता । आमुची ते ॥४०१॥

ऐसें सांगितलें । तेणें नारायणें । संजय तो म्हणे । ऐकें राजा ॥४०२॥

प्रभु कृष्णदेव । भक्तांचा आनंद । होय मूल - कंद । विश्वाचा जो ॥४०३॥

एकनिष्ठभावें । शरण जे आले । तयांलागीं भलें । सांभाळी जो ॥४०४॥

जया एकातें चि । रिघावें शरण । ऐसा दया - घन । संपूर्ण जो ॥४०५॥

लोकांचें लालन । ही च ज्याची लीला । निष्कलंक भला । निर्मळ जो ॥४०६॥

भक्तांचा सांभाळ । हें ज्याचें कौतुक । सुर - साहाय्यक । स्वभावें जो ॥४०७॥

ज्याची धर्म - कीर्ति । अखंड उज्वल । अगाध सरळ । दातृत्वें जो ॥४०८॥

अतुल सामर्थ्यें । सर्वथा प्रबळ । परी द्वारपाळ । बळीचा जो ॥४०९॥

निज - भक्तांवरी । करी बहु लोभ । स्वभावें सुलभ । प्रेमळां जो ॥४१०॥

जो का सत्य - सेतु । कला - निधिपूर्ण । जो का भक्तजन - । चक्रवर्ती ॥४११॥

तो चि वक्ता येथा । वैकुंठींचा नाथ । आणि श्रोता पार्थ । भाग्यवंत ॥४१२॥

संजय तो म्हणे । आतां श्रीगोपाळ । कैसें निरूपील । ऐकें राजा ॥४१३॥

रसाळ ती कथा । बोलूं मराठींत । ऐका श्रोते चित्त । देवोनियां ॥४१४॥

तुम्हां साधुसंतां । जावोनि शरण । सेवावे चरण । भक्ति - भावें ॥४१५॥

ज्ञानदेव म्हणे । सद्‍गुरु निवृत्ति । हें चि शिकविती । आम्हांलागीं ॥४१६॥

इतिश्री स्वामी स्वरूपानंदविरचित श्रीमत् ‍ अभंग - ज्ञानेश्वरी

द्वादशोऽध्यायः ।

हरये नमः । हरये नमः । हरये नमः ।