Get it on Google Play
Download on the App Store

भारतीय संस्कृती 47

एका जपानी कामगाराला कोणी विचारले, “तू चांगले स्क्रू करतोस का ?” त्या कामगाराने उत्तर दिले, “नुसते चांगलेच नाही, तर उत्कृष्ट स्क्रू मी तयार करतो.” हेच उत्तर आपणा सर्वांस देता आले पाहिजे. मी जे जे कर्म करतो ते उत्कृष्ट, असे ज्याला म्हणता येईल तो धन्य होय.

एक जपानी मजूर गलबते बांधण्याच्या कामावर असे. तो वाचावयास शिकत होता. कोणी त्याला विचारले, “तू आता मोठा झालास, कशाला वाचावयास शिकतोस ?” तो म्हणाला, “समजा, रशियाशी आमच्या देशाची लढाई सुरू झाली. त्या लढाईत आरमारी युद्धेही होतील. एखाद्या आरमारी युद्धात जपानी आरमाराचा जर विजय झाला, आणि तो विजय मिळवून देणा-या गलबतांत जर हे गलबत असेल तर मला किती आनंद होईल ! ज्या गलबतांना मी तयार करीत होतो, त्या गलबतांची नावे जर मी वर्तमानपत्रात वाचली तर मला कृतकृत्य वाटेल. मी म्हणेन की त्या गलबतात मी दोन खिळे मारले होते, मी दोन पत्रे ठोकले होते, मी दोन स्क्रू पिळले होते. मीही माझ्या देशाच्या युद्धात-माझ्या देशाच्या विजयात थोडा भागीदार आहे, असे मला वाटते. ते वर्तमानपत्र वाचता यावे म्हणून मी शिकत आहे.”

आपल्या लहानशा कर्माबद्दल केवढी ही थोर दृष्टी ! माझे हे लहानसे कर्मही देशाच्या उपयोगी पडेल, समाजाच्या उपयोगास येईल, म्हणून ते मी करीत आहे ; व शक्य तितके उत्कृष्ट करीत आहे असे मनात वागवणे यात केवढा कर्ममहिमा आहे !

कर्म लहान असो वा मोठे असो. ते कर्म समाजाला मोक्ष देणारे करा, समाजाच्या उपयोगास येईल असे करा. समाजाच्या पूजेच्या कामी ते येईल, असे करा. लेख वा व्याख्याने द्या. उच्चारलेला शब्द, लिहिलेली ओळ समाजाचे भले करील अशी मनात खात्री असू दे. मी दिलेला माल समाजाला पुष्टी देईल, रोग देणार नाही, ही सर्वांची अंतरी निष्ठा असू दे. बौद्धिक खाणी द्या वा शारीरिक खाणी द्या. ती समाजाला धष्टपुष्ट करतील अशी असू देत. विषारी खाणी कृपा करून समाजाला देऊ नका.

अशा दिव्य कर्ममय जीवनाचा सर्वांस ध्यास लागू दे. “मोक्षाचे तो आम्हां नाही अवघड.” मोक्ष दारात आहे, शेतात आहे, कचेरीत आहे, चुलीजवळ आहे, कारखान्यात आहे, शाळेत आहे, सर्वत्र आहे. समाजाचा बुडालेला धंदा पुन्हा सजीव करून समाजाला भाकरी देऊ पाहणारा महापुरुष हा खरोखर संत आहे. समाजातील घाण दूर करून त्यांना स्वच्छतेत राहावयास शिकविणारा तो परम थोर ऋषी आहे. परपुष्ट कर्मशून्य जीव आता तुच्छ वाटू देत. केवळ हरी हरी म्हणणारे व भोगासाठी लालचावलेले जीव हे किडे वाटू देत.

पोटापुरतें काम। आणि अगत्य तो राम।।


पोटासाठी कोणते तरी कर्म करा ; परंतु ते करताना रामाला विसरू नका. दारूचे गुत्ते घालून पोटाला मिळवू नका. रामाला स्मरणे म्हणजे मंगलाला स्मरणे. समाजाच्या कल्याणाला स्मरणे.

भारतीय संस्कृती

पांडुरंग सदाशिव साने
Chapters
भारतीय संस्कृती 1 भारतीय संस्कृती 2 भारतीय संस्कृती 3 भारतीय संस्कृती 4 भारतीय संस्कृती 5 भारतीय संस्कृती 6 भारतीय संस्कृती 7 भारतीय संस्कृती 8 भारतीय संस्कृती 9 भारतीय संस्कृती 10 भारतीय संस्कृती 11 भारतीय संस्कृती 12 भारतीय संस्कृती 13 भारतीय संस्कृती 14 भारतीय संस्कृती 15 भारतीय संस्कृती 16 भारतीय संस्कृती 17 भारतीय संस्कृती 18 भारतीय संस्कृती 19 भारतीय संस्कृती 20 भारतीय संस्कृती 21 भारतीय संस्कृती 22 भारतीय संस्कृती 23 भारतीय संस्कृती 24 भारतीय संस्कृती 25 भारतीय संस्कृती 26 भारतीय संस्कृती 27 भारतीय संस्कृती 28 भारतीय संस्कृती 29 भारतीय संस्कृती 30 भारतीय संस्कृती 31 भारतीय संस्कृती 32 भारतीय संस्कृती 33 भारतीय संस्कृती 34 भारतीय संस्कृती 35 भारतीय संस्कृती 36 भारतीय संस्कृती 37 भारतीय संस्कृती 38 भारतीय संस्कृती 39 भारतीय संस्कृती 40 भारतीय संस्कृती 41 भारतीय संस्कृती 42 भारतीय संस्कृती 43 भारतीय संस्कृती 44 भारतीय संस्कृती 45 भारतीय संस्कृती 46 भारतीय संस्कृती 47 भारतीय संस्कृती 48 भारतीय संस्कृती 49 भारतीय संस्कृती 50 भारतीय संस्कृती 51 भारतीय संस्कृती 52 भारतीय संस्कृती 53 भारतीय संस्कृती 54 भारतीय संस्कृती 55 भारतीय संस्कृती 56 भारतीय संस्कृती 57 भारतीय संस्कृती 58 भारतीय संस्कृती 59 भारतीय संस्कृती 60 भारतीय संस्कृती 61 भारतीय संस्कृती 62 भारतीय संस्कृती 63 भारतीय संस्कृती 64 भारतीय संस्कृती 65 भारतीय संस्कृती 66 भारतीय संस्कृती 67 भारतीय संस्कृती 68 भारतीय संस्कृती 69 भारतीय संस्कृती 70 भारतीय संस्कृती 71 भारतीय संस्कृती 72 भारतीय संस्कृती 73 भारतीय संस्कृती 74 भारतीय संस्कृती 75 भारतीय संस्कृती 76 भारतीय संस्कृती 77 भारतीय संस्कृती 78 भारतीय संस्कृती 79 भारतीय संस्कृती 80 भारतीय संस्कृती 81 भारतीय संस्कृती 82 भारतीय संस्कृती 83 भारतीय संस्कृती 84 भारतीय संस्कृती 85 भारतीय संस्कृती 86 भारतीय संस्कृती 87 भारतीय संस्कृती 88 भारतीय संस्कृती 89 भारतीय संस्कृती 90 भारतीय संस्कृती 91 भारतीय संस्कृती 92 भारतीय संस्कृती 93 भारतीय संस्कृती 94 भारतीय संस्कृती 95 भारतीय संस्कृती 96 भारतीय संस्कृती 97 भारतीय संस्कृती 98 भारतीय संस्कृती 99 भारतीय संस्कृती 100 भारतीय संस्कृती 101 भारतीय संस्कृती 102 भारतीय संस्कृती 103 भारतीय संस्कृती 104 भारतीय संस्कृती 105 भारतीय संस्कृती 106 भारतीय संस्कृती 107 भारतीय संस्कृती 108 भारतीय संस्कृती 109 भारतीय संस्कृती 110 भारतीय संस्कृती 111 भारतीय संस्कृती 112 भारतीय संस्कृती 113 भारतीय संस्कृती 114 भारतीय संस्कृती 115 भारतीय संस्कृती 116 भारतीय संस्कृती 117 भारतीय संस्कृती 118 भारतीय संस्कृती 119 भारतीय संस्कृती 120 भारतीय संस्कृती 121 भारतीय संस्कृती 122 भारतीय संस्कृती 123 भारतीय संस्कृती 124 भारतीय संस्कृती 125 भारतीय संस्कृती 126 भारतीय संस्कृती 127 भारतीय संस्कृती 128 भारतीय संस्कृती 129 भारतीय संस्कृती 130 भारतीय संस्कृती 131 भारतीय संस्कृती 132 भारतीय संस्कृती 133 भारतीय संस्कृती 134 भारतीय संस्कृती 135 भारतीय संस्कृती 136 भारतीय संस्कृती 137 भारतीय संस्कृती 138 भारतीय संस्कृती 139 भारतीय संस्कृती 140 भारतीय संस्कृती 141 भारतीय संस्कृती 142 भारतीय संस्कृती 143 भारतीय संस्कृती 144 भारतीय संस्कृती 145 भारतीय संस्कृती 146 भारतीय संस्कृती 147 भारतीय संस्कृती 148 भारतीय संस्कृती 149 भारतीय संस्कृती 150 भारतीय संस्कृती 151 भारतीय संस्कृती 152 भारतीय संस्कृती 153 भारतीय संस्कृती 154 भारतीय संस्कृती 155 भारतीय संस्कृती 156 भारतीय संस्कृती 157 भारतीय संस्कृती 158 भारतीय संस्कृती 159 भारतीय संस्कृती 160 मातृभोजन गीत भारतीय संस्कृती 162 भारतीय संस्कृती 163 भारतीय संस्कृती 164 भारतीय संस्कृती 165 भारतीय संस्कृती 166 भारतीय संस्कृती 167 भारतीय संस्कृती 168 भारतीय संस्कृती 169 भारतीय संस्कृती 170 भारतीय संस्कृती 171 भारतीय संस्कृती 172 भारतीय संस्कृती 173 भारतीय संस्कृती 174 भारतीय संस्कृती 175 भारतीय संस्कृती 176 भारतीय संस्कृती 177 भारतीय संस्कृती 178 भारतीय संस्कृती 179 भारतीय संस्कृती 180 भारतीय संस्कृती 181 भारतीय संस्कृती 182 वाघ मानव परस्पर सबंधं निबंध