Get it on Google Play
Download on the App Store

अध्याय २५

श्रीगणेशाय नमः ॥ श्रीराधाकृष्णाय नमः ॥    
ऐका श्रोते हो सावकाश ॥ परम वैष्णव रोहिदास ॥ हरिभजन रात्रंदिवस ॥ प्रेमभावें करीतसे ॥१॥
मनें दुराशा सांडोन ॥ भावें करीतसे हरिकीर्तन ॥ नित्यनेमें स्नान करून ॥ विष्णुपूजन करीतसे ॥२॥
संसारीं असोनि जाण ॥ परोपकार योजिला त्याण ॥ आल्या वैष्णवाकारण ॥ एक जोडा देतसे ॥३॥
चर्मकवृत्ति नीच दिस ॥ तेथें अणुमात्र न घडे दोष ॥ उपकार करितां जगन्निवास ॥ प्राप्त होईल निर्धारें ॥४॥
सुतार आणि कुंभारास ॥ कर्म करितां नाहीं दोष ॥ उपकार करितां जगन्निवास ॥ प्राप्त होईल तयांसी ॥५॥
गंवडी आणि पाथरवटांस ॥ कर्म करितां नाहीं दोष ॥ उपकार करितां जगन्निवास ॥ प्राप्त होईल तयांसी ॥६॥
साळी कोळी बेलदारांस ॥ निजकर्मांत न घडे दोष ॥ परोपकारें जगन्निवास ॥ प्राप्त होईल निजनिष्ठें ॥७॥
रजक आणि रंगार्‍यास पाहीं ॥ निजकर्म करितां दोष नाहीं ॥ परोपकारें भजतां कांहीं ॥ सार्थक देहीं घडेल ॥८॥
तपीं आणि ब्राह्मणांचें कर्मांत ॥ कपट घात नाहीं त्यांत ॥ परोपकारें रुक्मिणीकांत ॥ कृपा करील निर्धारें ॥९॥
असो आतां बहु भाषण ॥ अठरा वर्णांची सांगतां खूण ॥ पुढें कथा वाढेल जाण ॥ श्रोतीं चित्त देइजे ॥१०॥
मग परोपकारें रोहिदास ॥ भजों लागला वैष्णवांस ॥ फाटके मोचे यात्रेकर्‍यांस ॥ सांधोनियां देतसे ॥११॥
परोपकारी भक्त जाण ॥ हरीस आवडती जीवाहून ॥ त्यांचें घरीं जगज्जीवन ॥ रात्रंदिवस तिष्ठत ॥१२॥
उपदेश देऊनि जनांसी ॥ सेवा घेती तयांपासीं ॥ आपण थोडें उदकही कोणासी ॥ न देती जाण सर्वथा ॥१३॥
ते पढतमूर्ख ते अज्ञान ॥ ऐसें रोहिदासें जाणून ॥ भावें करी वैष्णवपूजन ॥ मिथ्या संसार जाणूनि ॥१४॥
प्रातःकाळीं उठोन ॥ आधीं करीतसे भोजन ॥ यावरी करूनियां स्नान ॥ विष्णुपूजन करीतसे ॥१५॥
ऐसें ऐकूनि मानसीं ॥ विपरीत वाटलें श्रोतयांसी ॥ तरी उपवासी बैसतां ध्यानासी ॥ स्वस्थ मनासी वाटेना ॥१६॥
कलियुगीं अन्नमय प्राण ॥ ऐसें बोलती सर्वज्ञ जन ॥ दोन प्रहर येतां दिन ॥ व्याकुळ होती तत्काळ ॥१७॥
क्षुधा लागेल करितां ध्यान ॥ तेव्हां तत्काळ फांकेल मन ॥ रोहिदास हें जाणून ॥ आधीं भोजन करीतसे ॥।१८॥
जैसें चोर झोंबतांचि जाण ॥ आधीं टाकून देइंजे धन ॥ कीं पिशाचबाधा न होतां पूर्ण ॥ देती सांदण पंचाक्षरी ॥१९॥
कीं निधान उकरितां विवसी छळी ॥ त्याआधीं साधक देती बळी ॥ कीं हवालदार न देतां शिव्यागाळी ॥ जवा। तत्काळ देइंजे ॥२०॥
रोहिदास तैशा रीतीं ॥ आधीं देत प्राणाहुती ॥ मग स्नान करून सत्वर गती ॥ करी एकांती देवपूजा ॥२१॥
तंव कोणे एके दिवसीं ॥ विष्णुभक्त बैसला देवपूजेसी ॥ साहित्य घेऊन एकांतासी ॥ चंचल मनासी आवरिलें ॥२२॥
चर्माचा बोदला आणून ॥ उदक ठेविलें भरून ॥ आसन गवाळें संपुष्ट जाण ॥ चर्माचींच असती ॥२३॥
सर्व चर्माचीं उपकरणीं ॥ रोहिदास बैसला घेऊनी ॥ तों पंचांग सांगावयालागूनी ॥ ब्राह्मण गृहासी पातला ॥२४॥
वृंदावन शुचिर्भूत सुंदर ॥ ते स्थळीं बैसला द्विजवर ॥ रोहिदास उठोन सत्वर ॥ केला नमस्कार निजभावें ॥२५॥
ब्राह्मण म्हणे रोहिदासासी ॥ देवपूजा तूं करितोसी ॥ चर्माचें आसनीं बैसलासी ॥ याचें फळ कोणतें ॥२६॥
विष्णुमूर्ति शालिग्राम जाण ॥ आम्ही ब्राह्मण करितों पूजन ॥ त्वां चर्माची संबळी करून ॥ त्यांत कैसा घातला ॥२७॥
वैकुंठवासी जगज्जीवन ॥ ज्याचें योगी करिती ध्यान ॥ त्वां चर्माची संबळी करून ॥ त्यांत कैसा घातला ॥२८॥
जो क्षीरसागरीं शेषशायी ॥ शास्त्रें धुंडितां न पडे ठायीं ॥ चर्माची संबळी करूनि पाहीं ॥ त्यांत कैसा ठेविला ॥२९॥
व्रतें तीर्थें तपें याग ॥ करितां नागुडे श्रीरंग ॥ तो वैकुंठवासी भक्तभवभंग ॥ चर्मांत कैसा वेष्ठिला ॥३०॥
ऐकूनि द्विजवराचें वचन ॥ रोहिदास बोले त्याकारण ॥ चर्मावांचोनि पदार्थ कोण ॥ तुम्हीं दृष्टीस देखिला ॥३१॥
काहाळ ढोल मृदंग जाण ॥ त्यावरी होतसे हरिकीर्तन ॥ चर्मावांचूनि पदार्थ आन ॥ दृष्टीस न देखों सर्वथा ॥३२॥
चर्माची धेनु कपिलवर्ण ॥ तिचें दुग्ध पवित्र जाण ॥ तेणें पंचामृतस्नान ॥ देवाकारण घालितां ॥३३॥
जारज अंडज उद्भिज नाम ॥ तिन्ही खाणी वेष्टिल्या चाम ॥ त्यांत नांदे आत्माराम ॥ सर्वा भूतीं सारिखा ॥३४॥
शूद्र वैश्य क्षत्रिय ब्राह्मण ॥ चामें वेष्टिले संपूर्ण ॥ चामाचा नगारा करून ॥ चामाचे हात वाजविती ॥३५॥
त्यांतूनि मधुर निघे ध्वन ॥ ते चर्माचे ऐकती कान ॥ चर्माचे जिव्हेकरून ॥ वेद कैसे बोलती ॥३६॥
चर्माचे हस्तेंकरून ॥ तुम्ही करितां अन्नपान ॥ चर्ममंदिरीं आत्माराम ॥ मधुर ध्वनि बोलत ॥३७॥
ब्राह्मण म्हणे रोहिदासासी ॥ ब्रह्मज्ञान तूं बोलतोसी ॥ परी जीव असतां शरीरासी ॥ विटाळ नाहीं सर्वथा ॥३८॥
यावरी रोहिदास बोले वचन ॥ विश्वव्यापक जगज्जीवन ॥ तो गवळ्यांट असोन ॥ विटाळ कैसा मानितां ॥३९॥
रजस्वलेच्या रुधिरांत ॥ त्यांत पुरुषाचें पडे रेत ॥ त्याचें शरीर हें निश्चित ॥ अमंगळचि जाणतां ॥४०॥
जन्मतां आणि मरतां ॥ याचा विटाळ तुम्ही धरितां ॥ तेथें उत्तम पदार्थ कोणता ॥ तुमचे दृष्टीस कोण दिसे ॥४१॥
अमंगळ यापरीचें चाम ॥ तेथें उत्तम आत्माराम ॥ निष्कलंक घनश्याम ॥ सर्वां घटीं सारिखा ॥४२॥
ब्राह्मण वदे ते वेळां ॥ शालिग्राम शुद्ध शिला ॥ हा चर्मकांनीं जरी पूजिला ॥ दोष घडतो त्यांलागीं ॥४३॥
ऐकूनि ब्राह्मणाचें वचन ॥ रोहिदास वदे त्यालागून ॥ शालिग्राम शिला पूजावी कोणें ॥ ऐसें स्वामी मज सांगा ॥४४॥
ब्राह्मण म्हणे रे शतमूर्खा ॥ आम्हीं पूजावें वैकुंठनायका ॥ चहूं वर्णांमाजी देखा ॥ श्रेष्ठ वर्ण ब्राह्मण ॥४५॥
देवांत श्रेष्ठ श्रीहरी ॥ चहूं वर्णांत ब्राह्मण थोरी ॥ यज्ञोपवीताचा अधिकारी ॥ त्यानेंचि विष्णु पूजावा ॥४६॥
ऐसें ऐकूनियां वचन ॥ रोहिदास बोले त्याकारण ॥ यज्ञोपवीत दाखवीन ॥ तुजलागून स्वामिया ॥४७॥
मग रांपी घेऊनियां करीं ॥ उदर चिरिलें ते अवसरीं ॥ यज्ञोपवीत सत्वरीं ॥ तयामाजी दाखविलें ॥४८॥
विप्र बोले ते अवसरां ॥ तूं विष्णुभक्त होसी खरा ॥ म्यां न करितां निजविचारा ॥ तुजकारणें छळिलें कीं ॥४९॥
अग्नींत टाकितां जाण ॥ मोलास चढे जैसें सुवर्ण ॥ तैसें करितां तुझें छळण ॥ महिमा तुझा वाढविला ॥५०॥
नातरी नाणें सुलाखीं टोंचून ॥ त्याचें पाहाती खरेपण ॥ त्यापरी करितां तुझें छळण ॥ महिमा तुझा वाढेल ॥५१॥
कीं साहाणेवरी घांसितां चंदन ॥ तयाचा सुगंध कळे पूर्ण ॥ तेवीं मी तुझें करितां छळण ॥ तुझा महिमा वाढेल ॥५२॥
कीं लोह परिसासी झगटतां जाण ॥ तत्काळ त्याचें होय सुवर्ण ॥ तैसें करितां तुझें छळण ॥ महिमा पूर्ण वाढला ॥५३॥
नातरी टांकीनें फोडूनि पाषाण ॥ देव बैसविला दृढ करून ॥ तेवीं म्यां तुझें छळण ॥ केलें जाण न कळतां ॥५४॥
तूं विष्णूभक्त आहेसी परम ॥ सुखें पूजीं शालग्राम ॥ ऐसें बोलोनि द्विजसत्तम ॥ गृहासी गेला आपुल्या ॥५५॥
पुढिले अध्यायीं निरूपण ॥ पिपाजीचरित्र अति पावन ॥ महीपति म्हणे एकाग्र मन ॥ सज्जन परिसा निजप्रीतीं ॥५६॥
स्वस्ति श्रीभक्तविजय ग्रंथ ॥ ऐकतां तुष्टेल जगन्नाथ ॥ प्रेमळ ऐका भाविक भक्त ॥ पंचविंशाध्याय रसाळ हा ॥५७॥
श्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥    ॥ अध्याय ॥२५॥    ॥ ओंव्या ॥५७॥
॥ श्रीभक्तविजय पंचविंशाध्याय समाप्त ॥

श्री भक्तविजय

Shivam
Chapters
॥ मंगलाचरणम् ॥ आरती श्रीविठ्ठलाची, प्रार्थना - आरती श्रीविठ्ठलाची युगें ... अध्याय १ अध्याय २ अध्याय ३ अध्याय ४ अध्याय ५ अध्याय ६ अध्याय ७ अध्याय ८ अध्याय ९ अध्याय १० अध्याय ११ अध्याय १२ अध्याय १३ अध्याय १४ अध्याय १५ अध्याय १६ अध्याय १७ अध्याय १८ अध्याय १९ अध्याय २० अध्याय २१ अध्याय २२ अध्याय २३ अध्याय २४ अध्याय २५ अध्याय २६ अध्याय २७ अध्याय २८ अध्याय २९ अध्याय ३० अध्याय ३१ अध्याय ३२ अध्याय ३३ अध्याय ३४ अध्याय ३५ अध्याय ३६ अध्याय ३७ अध्याय ३८ अध्याय ३९ अध्याय ४० अध्याय ४१ अध्याय ४२ अध्याय ४३ अध्याय ४४ अध्याय ४५ अध्याय ४६ अध्याय ४७ अध्याय ४८ अध्याय ४९ अध्याय ५० अध्याय ५१ अध्याय ५२ अध्याय ५३ अध्याय ५४ अध्याय ५५ अध्याय ५६ अध्याय ५७