Android app on Google Play iPhone app Download from Windows Store

 

मुंगी आणि माशी

एके दिवशी मुंगी व माशी एकमेकांच्या श्रेष्ठपणाबद्दल वाद घालत होत्या. त्या वेळी माशी मुंगीला म्हणाली, 'अग, माझ्या श्रेष्ठत्वाविषयी तर कोणालाच संशय नाही. तुला ठाऊकच आहे की, यज्ञयागासारख्या धर्मकार्यात जे जे पदार्थ असतात ते ते अगोदर मी चाखते आणि नंतर ते देवाला मिळतात. देवळात किंवा राजवाड्यात मी वाटेल तेव्हा जाते. वाटेल त्या ठिकाणी वाटेल त्या वेळी बसते. राजाच्या दरबारात सुद्धा मला कोणी आडवत नाही. राजाच्या मुकुटावरच नव्हे तर त्याच्या नाकावरसुद्धा मी बसते. त्याप्रमाणे बिलकुल श्रम न करता वाटेल तो पदार्थ मी खाते. तर इतकी मी श्रेष्ठ असताना तुझ्या सारख्या भिकारडीची कशी बरोबरी होईल?' माशीची ही सर्व बडबड मुंगीने शांतपणे ऐकून घेतली व मग उत्तर दिले, 'अग थोरामोठ्यांच्या घरी जाऊन जेवण्यात थोडीशी प्रतिष्ठा मिळते हे खरं, पण त्या जेवणाचं आमंत्रण असेल तर ! आमंत्रणाशिवाय आगंतुकासारखं एखाद्याच्या घरी जाऊन जेवणं हा निर्लज्जपणाच. आणि यासाठीच लोक तुला पानावरून हाकलून देतात. राजदरबारात जाण्याच्या आणि राजाच्या मुकुटावर बसण्याच्या तू कितीही गप्पा मार. पण परवा मी दाणा घेउन घराकडे जात असता तुझ्या जातीची एक बाई मिटक्या मारत रस्त्यावर पडलेला घाणेरडा पदार्थ खात असलेली मी प्रत्यक्ष पाहिली. तू म्हणतेस की आपण वाटेल तितका वेळ देवळात जाऊन बसतो, तर याचं कारण तुझा निरुद्योगीपणा आमच्याप्रमाणे तुला घरदार नसल्यामुळे तू वाटेल तिथे जाऊन बसतेस, यात काही भूषण आहे असं नाही. आमच्या सारखं उद्योग करून दाणा न साठविता आयत्या पिठावर रेघा ओढण्याची सवय तुला आणि म्हणूनच थंडीच्या दिवसात उपाशी मरावं लागतं, आमचं तसं नाही. आम्ही सुगीच्या दिवसात वारुळात दाण्याचा संग्रह करून ठेवतो अन् हिवाळ्यात त्या दाण्यावर दिवस काढतो !'

तात्पर्य

- जो सदुद्योगाने चरितार्थ चालवतो आणि आपल्या श्रमाने जे काय मिळेल त्यातच समाधानी राहतो, त्याची योग्यता टिवल्याबावल्या करीत हिंडणार्‍या, दुसर्‍याचे अन्न खाणार्‍या लोकांपेक्षा नक्कीच मोठी आहे.

इसापनीती कथा २५१ ते ३००

इसाप
Chapters
रानटी व गावठी हंस
आजारी गाढवी व भुकेले लांडगे
जीभ
कोल्हा आणि लांडगा
पावसाचा थेंब
कस्तुरी मृग
कोल्हा आणि काटेझाड
कुत्रा व बोकड
माणूस व सिंह
कानस व साप
दोन उंदीर
कैदी झालेला लांडगा
लांडगा आणि गाढव
लांडगा आणि सिंह
कोंबडी आणि साळुंकी
वानर आणि सुतार
करडू आणि लांडगा
खेचर
कुत्रा आणि कोंबडी
लांडगे आणि बोकड
माणूस आणि मुंगूस
म्हातारा कुत्रा
म्हातारा आणि त्याचे मुलगे
मुंगी आणि माशी
पशू, पक्षी आणि वटवाघूळ
साप आणि माणूस
साळू आणि लांडगा
ससा आणि कासव
ससे आणि बेडूक
साळुंकी आणि इतर पक्षी
सिंह आणि रानडुक्कर
सिंह आणि हरिण
वानर व अग्नी
काळा माणूस
उंट व त्याचा मालक
उंट आणि माकड
उंदीर आणि बोका
टोळ आणि गाढव
सिंह व त्याचे तीन प्रधान
सिंह, गाढव आणि कोल्हा
सिंह, अस्वल आणि कोल्हा
शेतकरी आणि चिमण्या
मुलगा आणि नाकतोडा
मोठे मासे व लहान मासे
मोर आणि कावळा
म्हातारी आणि तिची मेंढी
लावी पक्षीण व तिची पिले
कुत्रा आणि त्याचा मालक
कोंबडी आणि कोल्हा