Android app on Google Play iPhone app Download from Windows Store

 

अध्याय सोळावा

श्री भगवानुवाच

अभयत्व तशी निष्ठा ज्ञान योगात शुद्ध पण चित्ती ॥

दान दम यज्ञ तैसा स्वाध्याय तप बहु सरळ ती वृत्ती ॥१॥

अक्रोधत्व अहिंसा त्याग सत्य अपैशुनच मनी शांत ॥

निर्लोभी भूतदया मर्यादी चंचल मृदु तशात ॥२॥

तेज क्षमा धृति शुद्धी अद्रोही अभिमान नसे ज्याला ॥

त्याचे गुण भारत जो ये दैवी संपदेत जन्माला ॥३॥

दंभ दर्प मान अती क्रोध अज्ञान कठोरता ज्याला ॥

संपदा आसुरी ती पार्था तो ज्यात येत जन्माला ॥४॥

दैवी मोक्षा प्रत नेते ती आसुरीच बंधाला ॥

पांडव शोका न करी दैवी मध्येच जन्म तव झाला ॥५॥

भूतात दोन असती दैवी तैसेच आसुरी लोक ॥

दैवी पूर्ण कथियले कथितो मी आसुरी पार्थ ऐक ॥६॥

प्रवृत्ति वृत्ति न कळे मानव आचार शुद्धी सत्याचे ॥

ऐसे जन जे असती आसुरीत जन्म जाण तू त्यांचे ॥७॥

निराधार मिथ्या जग ईश्‍वर नाही असेच ते म्हणती ॥

कामाविण हेतु नसे दोहोचा भोग हीच उत्पत्ती ॥८॥

आसुरी अल्पबुद्धी नष्ट लोक समजुतिने ऐशा या ॥

क्रूर कर्मे करोनी जग शत्रू क्षय होती विश्‍वा या ॥९॥

विषय भोग अतृप्‍त जरि ती इच्छा ढोंग गर्व मान जया ॥

अशुद्ध आचरनाचे मोहे प्रवर्तति दुष्ट कर्मा या ॥१०॥

अमर्याद चिंता ती व्यापी आमरण सर्व लोका या ॥

विषयीं दंग असोनी मानिति सर्वस्व विषय भोगा या ॥११॥

बद्धच आशापाशी काम क्रोधा मधेच सांपडती ॥

विषयभोग तृप्‍ती स्तव अन्याये द्रव्य संचया करिती ॥१२॥

मी हे आज मिळविले या मनोरथास मीच मिळवीन ॥

हे धन माझे आहे होईल माझेच सर्व इतर धन ॥१३॥

शत्रुस या मी वधिले वधीन दुसरे समर्थ मी आहे ॥

भोक्‍ता मी सिद्ध मीच शक्‍ति मान मी सुखी मनी वाहे ॥१४॥

धनवान कुलीन मीच मजसम न अन्य करीन मी यज्ञ ॥

तोषवीन दानाने मोहे बरळे असेच तो अज्ञ ॥१५॥

अशा अनेक विचारे पडवी भ्रांतिष्ट मोह जालात ॥

दंग विषयोपभोगी पचती ऐसे अशुद्ध नरकात ॥१६॥

मोठे स्वतास म्हणती गर्व मान धन मदांध जे होती ॥

शास्त्र विधी झुगारुनी केवळ दंभेच यज्ञ ते यजिती ॥१७॥

क्रोध मी पण बळ गर्व आश्रय यांचा करुन ते असती ॥

स्वपर देहस्थ ऐशा माझा ते द्वेष मत्सरे करती ॥१८॥

क्रूर द्वेषी ऐसे अशुद्ध नराधम जे जगी असती ॥

देतो सतत तयाना जगती मी आसुरीच योनी ती ॥१९॥

कौंतेय आसुरीया येता योनीत मूर्ख बहु जन्म ॥

मजला न मिळविता ते ऐसे जन मिळवितात गति अधम ॥२०॥

आत्म्याच्या नाशा हे द्वार तिहेरी क्रोध काम लोभ ॥

यास्तव हे टाकावे न धरावा त्यावरी कधी लोभ ॥२१॥

अज्ञान तीन दारे यातून मुक्‍त मनुष्य कौंतेया ॥

झटतो कल्याणाला मिळते ती मग श्रेष्ठ गतिच तया ॥२२॥

शास्त्र विधीला सोडी स्वेच्छाचारेच वर्ततो जगती ॥

सिद्धी कधी न मिळवी न सांख्य न श्रेष्ठ जी असे गति ती ॥२३॥

कार्य अकार्य कसे हे ठरविणेस शास्त्र हाच मार्ग असे ॥

शास्त्र विधी युक्‍तच जे करणे तुज कर्म तेच योग्य असे ॥२४॥

सारांश

शा.वि.

योनी दोनच की जगी असति या दैवी दुजी आसुरी ॥

दैवी जीत असे क्षमा शुचि पणा ना गर्व तो अंतरी ॥

दंभ क्रोध मनी असत्य विषयी लोभी असे आसुरी ॥

दैवी शास्त्र वरी तशी न आसुरी शास्त्रास तू आदरी ॥१॥

समश्लोकी भगवद्‌गीता

संकलित
Chapters
प्रस्तावना
समश्लोकी भगवद्गीता अध्याय पहिला
समश्लोकी भगवद्गीता अध्याय दुसरा
समश्लोकी भगवद्गीता अध्याय तिसरा
समश्लोकी भगवद्गीता अध्याय चवथा
समश्लोकी भगवद्गीता अध्याय पांचवा
समश्लोकी भगवद्गीता अध्याय सहावा
समश्लोकी भगवद्गीता अध्याय सातवा
समश्लोकी भगवद्गीता अध्याय आठवा
समश्लोकी भगवद्गीता अध्याय नववा
समश्लोकी भगवद्गीता अध्याय दहावा
समश्लोकी भगवद्गीता अध्याय अकरावा
समश्लोकी भगवद्गीता अध्याय बारावा
समश्लोकी भगवद्गीता अध्याय तेरावा
समश्लोकी भगवद्गीता अध्याय चौदावा
समश्लोकी भगवद्गीता अध्याय पंधरावा
समश्लोकी भगवद्गीता अध्याय सोळावा
समश्लोकी भगवद्गीता अध्याय सतरावा
समश्लोकी भगवद्गीता अध्याय अठरावा
कोण तू----?
अध्याय पहिला
अध्याय दुसरा
अध्याय तिसरा
अध्याय चवथा
अध्याय पांचवा
अध्याय सहावा
अध्याय सातवा
अध्याय आठवा
अध्याय नववा
अध्याय दहावा
अध्याय अकरावा
अध्याय बारावा
अध्याय तेरावा
अध्याय चौदावा
अध्याय पंधरावा
अध्याय सोळावा
अध्याय सतरावा
अध्याय अठरावा